Item List

Kiến trúc bước vào kỷ nguyên của hiệu quả và trách nhiệm

Khi công nghệ số, AI và các tiêu chuẩn phát triển bền vững đang từng ngày thay đổi ngành xây dựng, kiến trúc cũng đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Theo KTS. Jim Phan Thanh Tuấn, giai đoạn 2026–2027 sẽ không được ghi nhớ bởi sự xuất hiện của một phong cách thiết kế mới, mà bởi sự thay đổi căn bản trong cách người làm nghề tiếp cận, đánh giá và tạo ra giá trị cho mỗi công trình.

Là người nhiều năm dẫn dắt các dự án quy mô lớn từ quy hoạch, kiến trúc, nội thất đến cảnh quan, anh cho rằng giá trị của một công trình sẽ không còn được quyết định bởi hình ảnh phối cảnh hay những bản render ấn tượng. Điều quan trọng hơn là khả năng vận hành, hiệu quả sử dụng năng lượng, vòng đời vật liệu và những tác động tích cực mà công trình tạo ra cho con người cũng như môi trường trong nhiều năm sau khi hoàn thành.

Các đơn vị thực hành thiết kế cần biến việc học hỏi thành một phần trong cách họ vận hành. Mối quan hệ giữa giáo dục và thực hành không thể kết thúc khi một sinh viên tốt nghiệp bước vào studio, cũng không thể chỉ được nối lại khi một người hành nghề quay trở về lớp học. Mối quan hệ ấy cần tiếp tục trong cách chúng ta đặt câu hỏi với đề bài, phát triển phương án, xem xét một không gian đã hoàn thành và chia sẻ những gì mình khám phá được. Với một ngành nghề chịu trách nhiệm tạo nên những môi trường mà con người sử dụng mỗi ngày, khả năng điều chỉnh lại nhận thức của chính mình là một trách nhiệm mang tính thực tiễn.

Trong bối cảnh ngành kiến trúc – thiết kế đang bước vào giai đoạn tái định vị vai trò, câu hỏi “thiết kế để làm gì” ngày càng trở nên quan trọng hơn “thiết kế trông như thế nào”. Với kiến trúc sư Nguyễn Khiêm, năm 2026 không đánh dấu sự xuất hiện của những trào lưu hình thức mới, mà là thời điểm ngành thiết kế buộc phải đối diện nghiêm túc với giá trị bền vững, hiệu quả sử dụng và trách nhiệm xã hội của mỗi quyết định nghề nghiệp.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, tiêu chuẩn hóa lối sống và sự mở rộng của thế giới ảo, thiết kế và kiến trúc đang đối diện một nghịch lý lớn: càng hiện đại, con người càng khao khát sự chân thật. Từ góc nhìn hành nghề quốc tế, Massimo Mussapi cho rằng năm 2026 không đánh dấu sự xuất hiện của các xu hướng ngắn hạn, mà là thời điểm những chuyển dịch xã hội dài hơi trở nên rõ nét hơn, buộc thiết kế phải nhìn lại vai trò cốt lõi của mình đối với con người và đời sống thực.

Năm 2026 đánh dấu một bước chuyển đáng chú ý của Việt Nam trong đầu tư hạ tầng và công trình công cộng. Với Arch. Thu Nguyen – Design Director, Head of Design Management tại SonKim Land, sự chuyển dịch này không chỉ mang đến tín hiệu tích cực cho thị trường bất động sản, mà còn mở rộng không gian sáng tạo cho giới kiến trúc, khi người làm nghề có cơ hội tham gia nhiều hơn vào những công trình gắn với đô thị, cộng đồng và đời sống văn hóa – xã hội.

Thiết kế những hệ thống có khả năng thích ứng, phát triển và trường tồn

Trong bối cảnh ngành kiến trúc – thiết kế ngày càng chịu tác động mạnh từ thị trường và khả năng đầu tư, sáng tạo không còn là câu chuyện thuần túy của ý tưởng. Người làm nghề buộc phải đối diện với những giới hạn rất cụ thể, từ ngân sách, tiến độ đến tính khả thi trong thi công. Dưới góc nhìn của Bùi Hoàng Bảo, thiết kế ngày nay là hành trình tìm kiếm sự cân bằng giữa khát vọng sáng tạo và thực tế triển khai, nơi ngân sách và phong cách cá nhân giữ vai trò then chốt.

Theo ThS. KTS. Võ Hữu Linh, năm 2026 đánh dấu bước chuyển từ “thiết kế hình thức” sang “thiết kế hệ sinh thái sống”, nơi kiến trúc không còn chỉ là một đối tượng thị giác mà trở thành nền tảng kết nối con người, khí hậu, công nghệ và văn hóa. Trong bối cảnh đó, giá trị của công trình được xác định bởi trải nghiệm sống, khả năng tái tạo môi trường và những tác động tích cực lâu dài đối với cộng đồng.

Trong bối cảnh khách hàng ngày càng hiểu rõ hơn nhu cầu của mình và xã hội đặt ra nhiều yêu cầu mới về môi trường, văn hóa và chất lượng sống, kiến trúc không còn chỉ dừng lại ở việc đáp ứng một “đề bài” thiết kế. Với kiến trúc sư Nguyễn Thái Thuật Hiền, giá trị thực sự của một công trình nằm ở chiều sâu thấu cảm, khả năng hòa hợp với bối cảnh và năng lực đồng hành cùng con người trong suốt dòng chảy thời gian.

Khi doanh nghiệp Việt ngày càng mở rộng quy mô, thu hút đối tác và nguồn vốn, đồng thời gia tăng hiện diện trên thị trường quốc tế, thương hiệu cũng bước sang một giai đoạn mới. Bài toán không còn đơn thuần là thương hiệu trông như thế nào, mà làm sao để có thể truyền tải rõ ràng giá trị mà doanh nghiệp đại diện, từ đó xây dựng niềm tin trong nước và tạo được công nhận trên thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu đang làm thay đổi mạnh mẽ cách con người hình dung, phát triển và vận hành không gian, ngành kiến trúc – thiết kế cũng bước vào một giai đoạn chuyển dịch rõ ràng. Trọng tâm của nghề không còn chỉ nằm ở hình thức hay thẩm mỹ, mà đang mở rộng sang những giá trị sâu hơn như hiệu quả vận hành, tính bền vững và khả năng thích ứng lâu dài. Theo ông Nguyễn Trí Dũng, chính trong bối cảnh đó, vai trò của kiến trúc sư không hề giảm đi, mà ngược lại càng đòi hỏi chiều sâu chuyên môn, năng lực chọn lọc dữ liệu và tư duy dài hạn để tạo ra những công trình thực sự có giá trị.

Sau nhiều thập kỷ phát triển dựa trên xây mới và mở rộng, kiến trúc Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển dịch sâu sắc, nơi tư duy thiết kế không còn xoay quanh hình thức hay quy mô, mà gắn chặt hơn với giá trị sử dụng, thương hiệu nghề nghiệp và khả năng đi đến cùng của người làm thiết kế. Với KTS Hà Thanh, những thay đổi của giai đoạn tới không chỉ đến từ công nghệ hay thị trường, mà bắt nguồn từ cách kiến trúc sư xác lập vai trò, trách nhiệm và nhân hiệu của chính mình trong toàn bộ vòng đời dự án.

Trong bối cảnh kiến trúc Việt Nam chịu tác động trực tiếp từ tốc độ phát triển kinh tế và thị trường bất động sản, các quyết định thiết kế ngày càng phản ánh rõ sự khác biệt giữa nhu cầu ở thực và mục tiêu kinh doanh. Từ góc nhìn thực tế của Nguyễn Trung Kiên, kiến trúc không tồn tại trong một công thức chung, mà luôn vận hành trong những điều kiện cụ thể, nơi ngân sách, công nghệ và bền vững có mức độ ảnh hưởng khác nhau tùy theo từng loại hình dự án.

Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội và tốc độ hình ảnh chi phối mạnh mẽ ngành sáng tạo, kiến trúc sư Olivier Souquet cho rằng năm 2026 không phải là thời điểm của một “phong cách mới”, mà là giai đoạn tái định vị lại giá trị cốt lõi của tư duy thiết kế. Khi hình ảnh trở nên quá dễ tiếp cận, điều còn lại để phân biệt một dự án thực sự có giá trị chính là sự mạch lạc trong tư duy, khả năng thích ứng và cách một công trình được neo giữ vào địa điểm của nó.

Trong bối cảnh xã hội hiện đại đối mặt với áp lực đô thị hóa, nhịp sống nhanh và sự suy giảm sức khỏe tinh thần, kiến trúc đang đứng trước yêu cầu phải thay đổi cách tiếp cận. Với KTS Phạm Thanh Truyền, thiết kế không còn dừng lại ở việc tạo hình hay giải quyết công năng, mà trở thành một phương tiện chăm sóc con người một cách sâu sắc và bền vững. Dưới góc nhìn “thiết kế vì sức khỏe”, anh cho rằng kiến trúc của giai đoạn tới cần hướng đến khả năng chữa lành, nuôi dưỡng cảm xúc và nâng cao chất lượng sống, thay vì chạy theo những xu hướng thẩm mỹ ngắn hạn.

Trong khi các đô thị Việt Nam tiếp tục mở rộng với tốc độ cao, những khu đất mới được khai thác và các dự án xây dựng mới liên tục xuất hiện, một tiềm năng phát triển khác lại đang bị xem nhẹ: cải tạo và tái sử dụng công trình hiện hữu. Theo TS KTS Hoành Trần, đây không chỉ là một giải pháp mang tính kinh tế hay kỹ thuật, mà còn là chiến lược quan trọng để bảo tồn bản sắc đô thị và hướng đến một mô hình phát triển bền vững hơn cho các thành phố Việt Nam.

Trong bối cảnh thị trường bất động sản Việt Nam đang trải qua những chu kỳ điều chỉnh mạnh, các quyết định thiết kế ngày càng chịu áp lực phải trả lời những câu hỏi dài hạn hơn: không gian này sẽ vận hành ra sao, cộng đồng nào sẽ hình thành, và giá trị sống nào được tạo ra sau nhiều năm sử dụng. Theo kiến trúc sư Thiện Dương, năm 2026 sẽ đánh dấu một giai đoạn chuyển dịch quan trọng, khi thiết kế không còn được đánh giá chủ yếu bằng hình ảnh hay số lượng sản phẩm, mà bằng chất lượng sống, khả năng thích ứng khí hậu và mức độ tin cậy mà dự án mang lại cho cộng đồng.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt, tài nguyên thiên nhiên suy giảm nhanh chóng và các tiêu chuẩn ESG trở thành thước đo quan trọng của đầu tư toàn cầu, ngành thiết kế - kiến trúc đang đứng trước một bước ngoặt lớn. Theo Phương Đặng - Senior Design Manager tại Kingsmen, giai đoạn 5-10 năm tới sẽ không còn là câu chuyện của những “xu hướng bền vững” mang tính bổ trợ, mà là sự chuyển dịch căn bản về tư duy hành nghề: từ thiết kế nhằm “giảm thiểu tác hại” sang Thiết kế tái tạo (Regenerative Design) - nơi không gian chủ động tạo ra tác động tích cực cho con người, môi trường và xã hội.

Trong bối cảnh thị trường bất động sản và phát triển đô thị tại Việt Nam ngày càng hội nhập sâu với thế giới, yêu cầu dành cho thiết kế không còn dừng ở việc “phù hợp địa phương”. Từ góc nhìn của Freek Jansen, người phụ trách khu vực Đông Nam Á của Dewan Architects, năm 2026 đánh dấu giai đoạn mà khách hàng, ngân sách và tốc độ triển khai buộc kiến trúc sư phải tìm ra sự cân bằng tinh tế giữa tham vọng quốc tế và thực tế bản địa, giữa chất lượng thiết kế và khả năng triển khai hiệu quả.

Trong tất cả những điều công việc thiết kế không gian đã mang đến cho tôi, điều đáng trân quý nhất có lẽ là cơ hội lắng nghe những câu chuyện khác nhau, gặp gỡ những con người thú vị hay đi tới miền đất xa xôi và ngắm nhìn cuộc sống khác lạ ở đó bằng chính đôi mắt mình.

Trong vài năm gần đây, thị trường kiến trúc và thiết kế tại Việt Nam đang cho thấy những chuyển biến rõ rệt trong cách khách hàng nhìn nhận giá trị của một dự án. Nếu trước đây nhiều chủ đầu tư tiếp cận thiết kế với tâm lý dè dặt và ưu tiên an toàn, thì hiện nay ngày càng nhiều người bắt đầu tìm kiếm những công trình có bản sắc, có chiều sâu và có khả năng tạo ra giá trị lâu dài. Theo KTS Hồ Khuê, sự thay đổi này không chỉ phản ánh sự trưởng thành của thị trường, mà còn mở ra những cơ hội mới cho cách kiến trúc được thực hành và phát triển trong tương lai.

Trong thực hành thiết kế đương đại, các quyết định không còn được đưa ra thuần túy dựa trên cảm hứng sáng tạo hay xu hướng thẩm mỹ. Thay vào đó, nhà thiết kế phải liên tục cân bằng giữa những ràng buộc kinh tế, kỳ vọng của người dùng, yêu cầu bền vững và khả năng triển khai thực tế. Từ kinh nghiệm làm việc gần đây, Marielle Genet cho rằng ngân sách vẫn là yếu tố có ảnh hưởng mạnh mẽ và trực tiếp nhất đến quá trình thiết kế, nhưng giá trị thực sự của một dự án chỉ được hình thành khi tư duy thiết kế vượt qua khuôn khổ “đáp ứng yêu cầu” để hướng đến tác động dài hạn cho khách hàng và xã hội.

Năm 2026, theo Julien, không chỉ là một mốc cập nhật công cụ mới cho ngành thiết kế – kiến trúc, mà là thời điểm “đổi luật chơi”. AI khiến việc tạo phương án nhanh, đẹp, phức tạp trở thành chuyện có thể xảy ra trong vài giây. Khi đó, lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở tốc độ hay quyền tiếp cận công cụ, mà chuyển sang thứ khó sao chép hơn: tầm nhìn, trực giác và khả năng đặt đúng câu hỏi. Trong một thị trường ngày càng tỉnh táo và tính toán, kiến trúc bị kéo về đúng bản chất của nó: trải nghiệm của con người theo thời gian.

Trong thực hành kiến trúc, ranh giới giữa một dự án “đúng yêu cầu” và một dự án “thực sự tạo ra giá trị” đôi khi rất mong manh. Không ít công trình đáp ứng đầy đủ các tiêu chí kỹ thuật, công năng hay ngân sách, nhưng lại thiếu đi chiều sâu tác động đối với người sử dụng và xã hội. Từ góc nhìn của Nguyễn Nhật Linh, kiến trúc chỉ thực sự có ý nghĩa khi vượt ra khỏi phạm vi hoàn thành nhiệm vụ, để trở thành nền tảng cho những giá trị lớn hơn mà con người có thể tiếp tục kiến tạo.

Trong bối cảnh kiến trúc và thiết kế tại Việt Nam đang đứng trước những chuyển dịch sâu sắc về tư duy, thế hệ khách hàng mới, yêu cầu xã hội và áp lực môi trường, tiếng nói của những kiến trúc sư theo đuổi con đường bền vững ngày càng trở nên quan trọng. Từ trải nghiệm hành nghề tại châu Âu đến hơn hai thập kỷ thực hành kiến trúc sinh khí hậu tại Đông Nam Á, Charles Gallavardin mang đến một góc nhìn thẳng thắn về sự thay đổi của khách hàng, ranh giới giữa “đúng yêu cầu” và “tạo giá trị”, cũng như xu hướng kiến trúc có khả năng tồn tại lâu dài trong 5–10 năm tới tại Việt Nam.

Trong bối cảnh đô thị Việt Nam đang chuyển mình từ giai đoạn phát triển theo chiều rộng sang tìm kiếm chiều sâu giá trị, kiến trúc không còn đơn thuần là việc tạo ra những công trình mới, mà trở thành công cụ định hình trải nghiệm, hành vi và mối quan hệ xã hội. Từ góc nhìn của kiến trúc sư Takashi Niwa, thực hành kiến trúc ngày nay đòi hỏi một sự chuyển dịch căn bản trong tư duy: từ hình thức sang trải nghiệm, từ đối tượng vật chất sang vai trò trung gian truyền tải giá trị, và từ công trình đơn lẻ sang hệ sinh thái cộng đồng bền vững.