Khách hàng trưởng thành hơn và dự án bị đo bằng “hiệu suất theo thời gian”

Trong 3–5 năm gần đây, Julien quan sát thấy khách hàng và nhà phát triển đã “gained experience — and lessons”. Nhiều người từng đi qua những dự án “promised success and delivered disappointment”, nên kỳ vọng của họ trở nên có cấu trúc hơn. Yêu cầu có thể vẫn mang dáng dấp “design for yesterday”, nhưng cách đánh giá thì đã khác: không chỉ là hình ảnh, mà là hiệu quả vận hành và tính bền theo thời gian.

Julien mô tả một chuyển dịch quan trọng: dự án ngày càng được điều khiển bởi cách tiếp cận tổng thể. Dòng chảy sử dụng, công năng, bảo trì, tỷ suất hoàn vốn, logic địa điểm, trách nhiệm môi trường và thẩm mỹ dài hạn đều trở thành tham số đồng thời. Nghĩa là, một thiết kế đẹp trên phối cảnh không đủ để thuyết phục; nó phải đứng vững khi đi vào vận hành – khi con người thật sử dụng, khi chi phí thật phát sinh, khi thời gian thật làm lộ ra những điểm yếu.

Ở chiều tích cực, khách hàng “more informed”, hỏi những câu sắc hơn, so sánh và tính toán. Điều này, theo Julien, là lành mạnh vì buộc kiến trúc sư phải đi sâu, không thể làm nghề bằng khẩu hiệu. Nhưng đồng thời, ông nhấn mạnh trong mọi đề bài vẫn có một phần mong manh và rất người: khao khát tạo ra thứ gì đó có ý nghĩa và có thể tồn tại. Vai trò của kiến trúc sư nằm ở việc điều hướng giữa chiến lược và cảm xúc – làm ra công trình “works on spreadsheets, but also works in the heart”.

Người dùng là ưu tiên và kiến trúc phải được “sống” trước khi được chụp

Khi được hỏi yếu tố nào tác động mạnh nhất đến quyết định thiết kế giữa ngân sách – công nghệ – bền vững – thương hiệu – trải nghiệm người dùng, Julien trả lời thẳng: tất cả đều là phương trình của kiến trúc và không thể tách biến một cách tùy tiện. Dù vậy, ông đặt người dùng ở vị trí ưu tiên vì dự án tồn tại cho người dùng; các biến còn lại phải xoay quanh trục đó.

Điểm đáng chú ý trong lập luận của Julien là cách ông định nghĩa giá trị thiết kế bằng “hành trình” và “thời gian”. Thiết kế không chỉ là một khoảnh khắc đẹp, mà là cách không gian biến đổi từ sáng đến đêm; là ánh sáng dịch chuyển; là cảm giác “discovering volumes step by step”; là sự “choreography between body and architecture”. Nếu người dùng không cảm thấy gì, dự án thất bại – dù ngân sách, công nghệ, thương hiệu hay chiến dịch truyền thông có tốt đến đâu.

Từ đây, Julien đưa ra một ranh giới rất rõ của nghề: ngân sách tạo ra ràng buộc, công nghệ mở ra khả năng, bền vững đặt ra trách nhiệm, thương hiệu tạo nhận diện – nhưng tất cả chỉ có ý nghĩa khi trải nghiệm sống được tạo ra. Và ông kết luận bằng một câu rất “đinh”: kiến trúc phải được sống trước khi được chụp. Đây cũng là lời nhắc nghề nghiệp quan trọng trong bối cảnh thị trường bị kéo bởi hình ảnh và tốc độ: thứ tồn tại lâu nhất không phải là khung hình đẹp, mà là ký ức của người dùng theo thời gian.