
Khi thiết kế cần quay lại với đời sống thật
It is absolutely clear that the priority is to build a brand identity, a MADE IN VIETNAM that expresses its great values.
Điều hiển nhiên cần ưu tiên hàng đầu là kiến tạo nên một bản sắc thương hiệu – một ‘Made in VIETNAM’ có đủ khả năng truyền tải trọn vẹn những giá trị lớn lao và nội lực riêng của mình.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, tiêu chuẩn hóa lối sống và sự mở rộng của thế giới ảo, thiết kế và kiến trúc đang đối diện một nghịch lý lớn: càng hiện đại, con người càng khao khát sự chân thật. Từ góc nhìn hành nghề quốc tế, Massimo Mussapi cho rằng năm 2026 không đánh dấu sự xuất hiện của các xu hướng ngắn hạn, mà là thời điểm những chuyển dịch xã hội dài hơi trở nên rõ nét hơn, buộc thiết kế phải nhìn lại vai trò cốt lõi của mình đối với con người và đời sống thực.

Thiết kế phản ánh những chuyển dịch xã hội dài hạn, không phải trào lưu ngắn hạn
Theo Massimo Mussapi, thiết kế và kiến trúc không vận hành theo logic của “mốt” hay xu hướng theo mùa như thời trang. Bản chất của thiết kế gắn chặt với sự tiến hóa của xã hội, vì vậy các xu hướng trong lĩnh vực này luôn có vòng đời trung và dài hạn. Năm 2026, theo ông, không phải là một điểm bẻ gãy để xuất hiện những phong cách hoàn toàn mới, mà là giai đoạn tiếp nối và làm rõ các dòng chảy đã hình thành từ nhiều năm trước và sẽ còn kéo dài trong tương lai.
Ở quy mô toàn cầu, một trong những hiện tượng xã hội mang tính chi phối là toàn cầu hóa, kéo theo sự tiêu chuẩn hóa mạnh mẽ về thói quen sinh hoạt, tiêu dùng và tư duy. Con người ở các quốc gia khác nhau ngày càng sử dụng những sản phẩm tương tự, sống trong những không gian có cấu trúc gần giống nhau và tiếp cận cùng một hệ hình thẩm mỹ. Song song với đó là sự gia tăng nhanh chóng của đời sống ảo, nơi phần lớn trải nghiệm được trung gian hóa qua màn hình và công nghệ.
Sự kết hợp giữa tiêu chuẩn hóa và đời sống ảo tạo ra một trạng thái xa rời thực tại ngày càng rõ rệt. Con người sống nhanh hơn, tiện lợi hơn, nhưng đồng thời mất dần sự gắn kết với những trải nghiệm vật chất, cảm xúc và nhịp sống tự nhiên. Theo Massimo Mussapi, chính trạng thái này sinh ra một cảm xúc đối nghịch mang tính phổ quát: nỗi hoài niệm sâu sắc về một đời sống tự nhiên, chậm rãi và chân thật, dù phần lớn chúng ta chưa từng thực sự sống trong bối cảnh đó.
Xu hướng quay lại với vật liệu tự nhiên, hoặc các vật liệu nhân tạo mô phỏng tự nhiên trong thiết kế, vì thế không đơn thuần là lựa chọn thẩm mỹ. Nó phản ánh trực tiếp trạng thái tâm lý tập thể của xã hội đương đại. Ngành thiết kế đang tìm cách bù đắp cho sự thiếu hụt trải nghiệm đời sống thật bằng hình ảnh, chất liệu và không gian gợi nhớ đến thiên nhiên. Tuy nhiên, Massimo Mussapi cũng nhấn mạnh rằng người làm nghề cần giữ sự tỉnh táo. Khi sự “tự nhiên hóa” chỉ dừng lại ở mức độ mô phỏng bề mặt, thiết kế rất dễ rơi vào tình trạng giả tạo, tạo ra những không gian đẹp nhưng thiếu chiều sâu và trải nghiệm thực.

Thương hiệu là yếu tố quyết định trong bối cảnh thị trường toàn cầu hóa
Trong kinh nghiệm hành nghề của mình, đặc biệt tại châu Á và Việt Nam, Massimo Mussapi cho rằng yếu tố có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến các quyết định thiết kế hiện nay chính là thương hiệu. Việt Nam là quốc gia sản xuất đồ nội thất lớn thứ hai thế giới, đồng thời sở hữu nền thủ công mỹ nghệ lâu đời và tay nghề cao. Tuy nhiên, nghịch lý nằm ở chỗ Việt Nam gần như chưa có một thương hiệu nội thất hay thủ công nào được nhận diện rộng rãi trên thị trường quốc tế.
Theo Massimo Mussapi, các doanh nghiệp Việt Nam có đầy đủ điều kiện để thành công toàn cầu. Họ sở hữu nền tảng văn hóa hàng nghìn năm, di sản thủ công đặc biệt, khả năng sản xuất linh hoạt và tốc độ cao, chất lượng ổn định, cùng việc sử dụng vật liệu và quy trình bền vững phù hợp với xu hướng phát triển kinh tế toàn cầu. Quan trọng hơn, mức giá của các sản phẩm này hoàn toàn phù hợp với tầng lớp trung lưu toàn cầu đang không ngừng mở rộng.
Tuy nhiên, việc không sở hữu thương hiệu riêng khiến phần lớn doanh nghiệp chỉ đóng vai trò gia công cho các đối tác nước ngoài. Điều này dẫn đến sự phụ thuộc lớn vào đơn hàng bên ngoài, biên lợi nhuận thấp và mức độ mong manh cao khi thị trường biến động. Trong những giai đoạn khủng hoảng kinh tế, các doanh nghiệp này thường là đối tượng chịu tác động đầu tiên.
Theo Massimo Mussapi, xây dựng bản sắc thương hiệu và một giá trị “Made in Vietnam” có khả năng cạnh tranh quốc tế không chỉ là ưu tiên của từng doanh nghiệp, mà là bài toán chiến lược của cả ngành nội thất và thủ công mỹ nghệ. Trong bối cảnh đó, vai trò của nhà thiết kế không dừng lại ở việc tạo hình sản phẩm, mà mở rộng sang việc định hình bản sắc, kể câu chuyện văn hóa và chuyển hóa giá trị bản địa thành ngôn ngữ thiết kế có tính toàn cầu.
Các dự án tiêu biểu của:
Massimo Mussapi
Giá trị thật nằm ngoài những gì khách hàng “yêu cầu”
Một trong những phân tích cốt lõi của Massimo Mussapi là sự phân biệt giữa “đáp ứng yêu cầu” và “tạo ra giá trị thực”. Yêu cầu là những gì khách hàng nói họ muốn, trong khi giá trị thực là những gì họ thực sự cần. Hai điều này, trong rất nhiều trường hợp, không trùng khớp với nhau.
Khách hàng không thiếu thông minh, nhưng họ thường suy nghĩ trong một hệ thống khép kín được hình thành từ thị trường quen thuộc, nhóm khách hàng hiện tại và đối thủ cạnh tranh trực tiếp. Hệ thống khép kín này tạo ra những thói quen, định kiến và giới hạn vô hình, khiến tư duy khó vượt ra khỏi những khuôn mẫu đã có.
Khi nhà thiết kế chỉ chấp nhận yêu cầu mà không đặt câu hỏi, dự án thường chỉ đạt đến mức độ “styling” hay làm đẹp bề mặt. Kết quả có thể thỏa mãn trong ngắn hạn, nhưng hiếm khi tạo ra giá trị bền vững. Ngược lại, một dự án thực sự tạo ra giá trị là dự án dám bước ra khỏi hệ thống khép kín đó, tiếp cận thực tại với tinh thần khám phá và mong muốn thấu hiểu, giống như cách một nhà khoa học hay một nhà thám hiểm quan sát thế giới.
Theo Massimo Mussapi, đây chính là giai đoạn đẹp nhất và thú vị nhất của một dự án thiết kế. Khi vấn đề được nhìn nhận đúng bản chất, giải pháp không cần phải gượng ép, mà sẽ tự nhiên xuất hiện. Với ông, việc chỉ làm styling là một công việc mệt mỏi và nghèo nàn về mặt trí tuệ. Thiết kế đúng nghĩa phải giúp con người sống tốt hơn, chân thật hơn và kết nối sâu sắc hơn với đời sống thực.
Massimo Mussapi là kiến trúc sư và nhà thiết kế người Ý, sáng lập studio tại Milan từ năm 1994. Ông có gần ba thập kỷ làm việc tại châu Á với các dự án tại Đài Loan, Trung Quốc và Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực thiết kế cho ngành dịch vụ lưu trú. Trong thực hành nghề nghiệp, ông theo đuổi những dự án nơi thiết kế phát huy vai trò chiến lược, gắn với bản sắc thương hiệu, đời sống thực và giá trị phát triển dài hạn.
Công ty:
Studio MASSIMO MUSSAPI
Website:
Xem tiếp các dự án tiêu biểu của:
Massimo Mussapi






