top of page
Image by Drew Beamer

Khi kiến trúc không chỉ dừng ở hình thức mà hướng đến giá trị lâu dài

“AI vẫn không thể hoàn toàn thay thế được tư duy thiết kế và khả năng sáng tạo mang tính bản năng của nhà thiết kế/kiến trúc sư.”

Trong bối cảnh công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và khoa học dữ liệu đang làm thay đổi mạnh mẽ cách con người hình dung, phát triển và vận hành không gian, ngành kiến trúc – thiết kế cũng bước vào một giai đoạn chuyển dịch rõ ràng. Trọng tâm của nghề không còn chỉ nằm ở hình thức hay thẩm mỹ, mà đang mở rộng sang những giá trị sâu hơn như hiệu quả vận hành, tính bền vững và khả năng thích ứng lâu dài. Theo ông Nguyễn Trí Dũng, chính trong bối cảnh đó, vai trò của kiến trúc sư không hề giảm đi, mà ngược lại càng đòi hỏi chiều sâu chuyên môn, năng lực chọn lọc dữ liệu và tư duy dài hạn để tạo ra những công trình thực sự có giá trị.

Khi AI và dữ liệu đang định hình lại cách tiếp cận thiết kế
Sự phát triển của AI và khoa học dữ liệu đang mở ra một giai đoạn mới cho ngành kiến trúc – thiết kế. Nếu trước đây công việc thiết kế chủ yếu được xây dựng trên kinh nghiệm, trực giác nghề nghiệp và các phương pháp truyền thống, thì hiện nay việc thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu đã trở thành một phần ngày càng quan trọng trong quá trình ra quyết định.

Theo ông Nguyễn Trí Dũng, AI và khoa học dữ liệu đang ảnh hưởng sâu sắc đến thực hành thiết kế, làm thay đổi cả quy trình làm việc lẫn cách tư duy của kiến trúc sư. Nhờ những công cụ mới này, việc tổng hợp dữ liệu để đưa ra phương án thiết kế tối ưu, dự báo hiệu suất năng lượng hay mô phỏng trải nghiệm người dùng trở nên nhanh hơn và chính xác hơn. Có thể nói, đây là một cuộc cách mạng mới trong lĩnh vực kiến trúc – thiết kế, tương tự như bước nhảy vọt mà máy tính từng tạo ra cho nghề nghiệp này trước đây.

Tuy nhiên, theo ông, công nghệ vẫn chỉ là công cụ. Dù AI có thể hỗ trợ mạnh mẽ trong việc xử lý dữ liệu, mô phỏng và đề xuất phương án, nó vẫn không thể thay thế hoàn toàn tư duy thiết kế và khả năng sáng tạo mang tính bản năng của kiến trúc sư. Những người làm nghề vẫn là những người hiểu sâu sắc bối cảnh văn hóa, môi trường vùng miền, cảm xúc người dùng và những lớp trải nghiệm không gian mà chỉ đời sống thực mới có thể mang lại.

Chính vì vậy, thách thức không nằm ở việc có sử dụng công nghệ hay không, mà ở cách người làm nghề học cách làm chủ công nghệ. Theo ông Nguyễn Trí Dũng, kiến trúc sư cần biết tận dụng AI và dữ liệu để phục vụ cho những mục tiêu thiết kế sâu hơn: tạo ra các công trình hữu ích hơn, tiết kiệm tài nguyên hơn, thích ứng tốt hơn với môi trường và phù hợp hơn với bối cảnh sống cụ thể. Nói cách khác, công nghệ càng mạnh thì kiến trúc sư càng cần vững vàng hơn về chuyên môn và tư duy.

Từ “đúng yêu cầu” đến “thực sự tạo giá trị”
Trong thực tiễn nghề nghiệp, hầu hết các dự án đều bắt đầu từ những yêu cầu rõ ràng: diện tích, thông số kỹ thuật, ngân sách, tiến độ, mục tiêu thương mại hay định hướng thẩm mỹ của chủ đầu tư. Một dự án “đúng yêu cầu” vì thế trước hết là một dự án đáp ứng đầy đủ những điều kiện đầu bài ấy, đồng thời tuân thủ các quy định pháp luật và phù hợp với mặt bằng thẩm mỹ chung của loại hình công trình.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Trí Dũng, giá trị thực sự của thiết kế không dừng lại ở việc hoàn thành đúng các thông số ban đầu. Một dự án “thực sự tạo giá trị” phải vượt qua phạm vi của sự đáp ứng để hướng đến một tầng sâu hơn: tính bền vững, trải nghiệm người dùng, khả năng vận hành hiệu quả, mức độ thân thiện với môi trường và tác động tích cực đến cộng đồng.

Điểm khác biệt nằm ở chỗ những giá trị này không phải lúc nào cũng đo đếm được ngay khi công trình vừa hoàn thành. Có những yếu tố chỉ bộc lộ theo thời gian, như cảm giác gắn bó của người sử dụng với không gian, khả năng thích ứng của công trình trước những thay đổi trong tương lai, hay việc công trình đó dần trở thành một phần tích cực của đời sống đô thị và cộng đồng xung quanh. Đây là những giá trị mềm, nhưng lại chính là thứ quyết định tuổi thọ và chiều sâu của một dự án.

Theo ông, một công trình thành công không chỉ khiến khách hàng hài lòng vì dự án được thực hiện đúng yêu cầu, mà còn tạo cho họ cảm giác tự hào vì công trình ấy mang lại ý nghĩa lâu dài cả về kinh tế lẫn xã hội. Chính ở điểm này, thiết kế vượt qua vai trò của một dịch vụ kỹ thuật để trở thành một hoạt động tạo giá trị cho đời sống.

Các dự án tiêu biểu của:
Ông Nguyễn Trí Dũng + Keppel Land

Cơ hội lớn của thị trường nằm ở chất lượng dài hạn và thiết kế lấy con người làm trung tâm
Đối với thị trường Việt Nam, ông Nguyễn Trí Dũng cho rằng vẫn còn nhiều cơ hội lớn đang bị đánh giá thấp, đặc biệt trong các lĩnh vực như cải tạo công trình hiện hữu, thiết kế xanh theo chuẩn quốc tế, thiết kế hướng tới vận hành tối ưu và lấy con người làm trung tâm. Đây đều là những hướng đi có tiềm năng rất lớn, nhưng trong thực tế, nhiều dự án hiện nay vẫn đang dành quá nhiều sự chú ý cho hình thức bề ngoài hơn là chất lượng sử dụng lâu dài.

Theo ông, các dự án chất lượng cao, bền vững, quan tâm đến trải nghiệm người dùng và cộng đồng, đồng thời có khả năng vận hành hiệu quả trong dài hạn, thường là những công trình được thị trường đánh giá cao theo thời gian. Những công trình như vậy không chỉ có giá trị sử dụng tốt hơn mà còn chứng minh được hiệu quả kinh tế rõ ràng. Thực tế, các nghiên cứu quốc tế đã cho thấy những công trình đạt chứng nhận xanh thường có tỷ lệ lấp đầy cao hơn và sức hút bền hơn đối với thị trường.

Điều đó cho thấy cơ hội lớn của kiến trúc Việt Nam hiện nay không nằm ở việc làm cho công trình “đẹp hơn” trong ngắn hạn, mà ở khả năng chuyển đổi tư duy từ “làm đẹp để bán” sang “tạo giá trị để sống lâu”. Khi các dự án tập trung vào hiệu quả vận hành, sức khỏe người dùng, tính thích ứng và sự bền vững, đó không chỉ là lựa chọn có trách nhiệm mà còn là một lợi thế cạnh tranh thực sự.

Nhìn về 5–10 năm tới, ông Nguyễn Trí Dũng tin rằng thiết kế theo tiêu chuẩn bền vững, có hiệu suất vận hành cao và khả năng thích ứng linh hoạt trước biến đổi khí hậu sẽ trở thành xu hướng chủ đạo. Đây không chỉ là dự báo lý thuyết, mà đã được kiểm chứng phần nào thông qua thực hành của Keppel tại Việt Nam. Từ năm 2009, khi phát triển bền vững còn là một khái niệm khá mới mẻ, Keppel đã có dự án đầu tiên tại Việt Nam đạt chứng nhận Giải Vàng Tiêu Chuẩn Xanh BCA của Singapore. Từ năm 2008 đến nay, toàn bộ các dự án của Keppel tại Việt Nam đều đạt chứng nhận BCA Green Mark, trong khi Saigon Centre cũng đã đạt LEED Platinum cho khối văn phòng và căn hộ dịch vụ, cùng LEED Gold cho khối trung tâm thương mại.
Theo ông, những thành tựu đó không chỉ phản ánh năng lực doanh nghiệp, mà còn cho thấy một thực tế quan trọng: phát triển bền vững không còn là một lựa chọn bên lề, mà đang dần trở thành tiêu chuẩn mới của thị trường kiến trúc và bất động sản.

Ông Nguyễn Trí Dũng là chuyên gia bất động sản với hơn 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn thiết kế và dịch vụ bất động sản. Tốt nghiệp Cử nhân và Thạc sĩ Kiến trúc, ông từng đảm nhiệm vai trò Giám đốc phòng Thiết kế tại Keppel Ltd. Việt Nam trong gần 10 năm và hiện đang dẫn dắt mảng Thiết kế và Quản lý dự án tại bộ phận Bất động sản của Keppel tại Việt Nam.

Ông là người đứng sau nhiều dự án tiêu biểu như Saigon Centre, Estella Heights, Estella Place, Palm Heights và Palm Residence, những công trình đã đạt nhiều giải thưởng thiết kế và nhận được đánh giá tích cực từ thị trường. Niềm đam mê phát triển bền vững và tư duy dài hạn của ông tiếp tục góp phần thúc đẩy những giá trị tích cực cho ngành kiến trúc và bất động sản Việt Nam.

Công ty:

Keppel Land

Website:

Xem tiếp các dự án tiêu biểu của:

Ông Nguyễn Trí Dũng + Keppel Land

Saigon Centre

Estella Heights

Estella Place

Palm Heights

Palm Residence

bottom of page