Xu hướng kiến trúc bền vững trong 5–10 năm tới
Bên cạnh câu chuyện về quyết định thiết kế, KTS Nguyễn Trung Kiên cho rằng trong giai đoạn 5–10 năm tới, kiến trúc sẽ tiếp tục đổi mới để đáp ứng những yêu cầu ngày càng thực tế của xã hội, đặc biệt là sự thay đổi trong nhu cầu sống của các thế hệ trẻ.

Một xu hướng được ông đánh giá là bền vững trong trung và dài hạn chính là kiến trúc thân thiện với môi trường. Những công trình có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, điều kiện sống và thói quen sinh hoạt đang dần khẳng định vị thế của mình, thay thế cho các kiểu kiến trúc phô trương hoặc chạy theo trang trí, chi tiết mang tính hình thức.

Theo KTS Nguyễn Trung Kiên, sự thay đổi trong nhận thức của người sử dụng, đặc biệt là giới trẻ, đang tác động mạnh mẽ đến định hướng phát triển của kiến trúc. Thế hệ này không chỉ quan tâm đến hình thức công trình, mà còn đặt câu hỏi về hiệu quả sử dụng, chi phí vận hành lâu dài và tác động của không gian sống đến sức khỏe cũng như môi trường.

Giới trẻ hiện nay tiếp cận rất nhanh với các xu hướng kiến trúc mang lại tiện ích hiện đại cho cuộc sống, đồng thời đáp ứng sự phát triển của khoa học – kỹ thuật. Điều này tạo ra một áp lực thay đổi đối với ngành kiến trúc, buộc các công trình phải cân nhắc nhiều hơn đến hiệu quả sử dụng năng lượng, sự tiện nghi và tính phù hợp lâu dài.

Theo KTS Nguyễn Trung Kiên, một hướng đi đáng chú ý trong tương lai là sự kết hợp giữa xanh hóa, thân thiện với môi trường và khả năng thích ứng với công nghệ hiện đại. Kiến trúc không nằm ngoài xu thế chung của xã hội trong việc giảm phát thải, giảm ô nhiễm và sử dụng năng lượng hiệu quả. Các giải pháp kiến trúc tiết kiệm năng lượng, tối ưu hóa sự thoải mái và tiện nghi của công trình dựa trên việc giảm phát thải đang ngày càng được quan tâm.

Tuy nhiên, ông cho rằng kiến trúc bền vững không nên được hiểu một cách lý tưởng hóa. Trong điều kiện thực tế tại Việt Nam, việc áp dụng các giải pháp tiết kiệm năng lượng hay xanh hóa công trình cần được cân nhắc kỹ lưỡng, phù hợp với khả năng đầu tư, trình độ kỹ thuật và điều kiện vận hành của từng dự án.

Ông cũng thẳng thắn nhìn nhận rằng, dù đã nhiều năm kể từ khi có các cam kết về net zero, đến nay Việt Nam vẫn chưa có công trình nào được công nhận chính thức đạt chuẩn này. Khoảng cách giữa cam kết và thực tế là một thách thức lớn, nhưng không vì thế mà xu hướng kiến trúc tiết kiệm năng lượng và hướng đến net zero mất đi ý nghĩa. Ngược lại, đây vẫn được xem là một hướng đi tất yếu, mang tính nhân văn và cần thiết cho con người cũng như môi trường sống.

Theo KTS Nguyễn Trung Kiên, vấn đề không nằm ở việc theo đuổi các chuẩn mực quốc tế một cách hình thức, mà ở việc từng bước cải thiện chất lượng môi trường sống thông qua những giải pháp phù hợp với bối cảnh Việt Nam. Kiến trúc bền vững, vì thế, cần được hiểu như một quá trình dài hạn, thay vì một đích đến ngắn hạn.

Từ góc nhìn của KTS Nguyễn Trung Kiên, kiến trúc Việt Nam hiện nay đang vận hành trong những điều kiện rất cụ thể, nơi mỗi loại hình dự án có một logic quyết định thiết kế khác nhau. Đồng thời, trong trung và dài hạn, kiến trúc thân thiện với môi trường và tiết kiệm năng lượng vẫn là xu hướng bền vững, dù còn nhiều rào cản trong quá trình hiện thực hóa. Việc nhận diện đúng bối cảnh và giới hạn thực tế được xem là điều kiện quan trọng để kiến trúc thích ứng và phát triển phù hợp với xã hội Việt Nam trong giai đoạn tới.