Từ những phần gỗ tưởng như vô giá trị – mùn cưa, dăm bào, bụi gỗ – SMULD kiến tạo nên một trải nghiệm không gian giàu cảm xúc, nơi vật liệu sinh học được nghiên cứu như một hệ sinh thái kiến trúc mới: linh hoạt, xuyên sáng, cách nhiệt và có tiềm năng kết cấu. Đây không chỉ là một sắp đặt, mà là một tuyên ngôn về cách kiến trúc có thể tư duy lại vòng đời của gỗ.
Vật liệu không bắt đầu từ hình thức, mà từ phần còn lại
Được phát triển bởi Office Kim Lenschow và Natural Material Studio, SMULD là một sắp đặt kiến trúc – vật liệu trưng bày tại showroom Dinesen, Copenhagen. Công trình khai thác mùn cưa và phế phẩm gỗ từ xưởng cưa Dinesen tại Jels, như một cách đặt lại câu hỏi căn bản: Điều gì xảy ra nếu toàn bộ thân cây đều được xem là tài nguyên kiến trúc?
Trong tiếng Đan Mạch, “SMULD” chỉ những mảnh vụn nhỏ nhất còn sót lại sau quá trình gia công gỗ. Chính từ khái niệm khiêm nhường ấy, dự án mở ra một hành trình nghiên cứu kéo dài gần hai năm, đi từ thử nghiệm vật liệu đến trải nghiệm không gian.
Bốn “cổng vật liệu” – bốn cách đọc mùn cưa
Không gian SMULD được tổ chức như một chuỗi bốn “portal” – mỗi khu vực là một nghiên cứu vật liệu độc lập, đồng thời liên kết với nhau bằng ánh sáng, xúc giác và cảm nhận thị giác.
Portal 1 – Gỗ như một loại vải
Hỗn hợp mùn gỗ mịn và dăm bào được liên kết bằng latex tự nhiên, tạo ra một bề mặt mềm, linh hoạt, gợi mở khả năng sử dụng gỗ như vật liệu dệt hoặc lớp phủ mềm trong kiến trúc.
Portal 2 – Tối ưu cấu trúc tường
Thạch cao từ mùn cưa kết hợp với lớp cách nhiệt sợi gỗ, đề xuất một hệ tường đa lớp mới, nơi hoàn thiện bề mặt và cách nhiệt hòa làm một.
Portal 3 – Xuyên sáng như giấy shoji
Mùn cưa được đúc thành các tấm mỏng gần như giấy, bán trong suốt, cho phép ánh sáng xuyên qua, gợi liên tưởng đến kiến trúc Nhật Bản truyền thống, nhưng bằng ngôn ngữ vật liệu đương đại.
Portal 4 – Tiềm năng kết cấu sinh học
Với chất kết dính lignin tự nhiên, phát triển cùng Viện Công nghệ Đan Mạch, đây là thử nghiệm đầu tiên cho tấm sợi gỗ có khả năng chịu lực mà không cần nhựa tổng hợp – một bước tiến quan trọng cho vật liệu sinh học trong kiến trúc.
Vật liệu, nếu muốn bền vững, phải tuần hoàn từ gốc
Theo nhóm thiết kế, tính bền vững không chỉ nằm ở nguồn gốc sinh học, mà còn ở khả năng hoàn nguyên. Tất cả vật liệu trong SMULD đều sử dụng chính chất kết dính tự nhiên có sẵn trong gỗ, cho phép vật liệu có thể phân rã hoặc tái hòa nhập vòng đời mà không cần đến hóa chất.
Cách tiếp cận này không chỉ mang tính kỹ thuật, mà còn mang tính triết lý: kiến trúc không còn là điểm kết thúc của vật liệu, mà là một giai đoạn trong vòng đời dài hơn.
Kiến trúc sư như một nhà nghiên cứu vật liệu
SMULD cũng đặt lại vai trò của kiến trúc sư trong bối cảnh đương đại. Thay vì chỉ “làm việc trên bản vẽ”, dự án cho thấy kiến trúc có thể bắt đầu từ phòng thí nghiệm, từ thử nghiệm vật chất, từ việc chạm tay vào vật liệu và hiểu nó bằng giác quan.
Như cách nhóm thiết kế chia sẻ, sự hợp tác này làm mờ ranh giới giữa thiết kế, nghiên cứu và sản xuất – mở ra một tương lai nơi kiến trúc không chỉ sử dụng vật liệu bền vững, mà còn trực tiếp tham gia vào việc tạo ra chúng.
SMULD không cố gắng trình diễn sự mới lạ.
Nó lặng lẽ đề xuất một hướng đi khác: nơi những gì từng bị xem là “phần thừa” của gỗ lại trở thành nền tảng cho một ngôn ngữ vật liệu mới – tinh tế, có trách nhiệm và giàu tiềm năng kiến trúc.
