Bài viết giới thiệu triển lãm “Louis Vuitton: Visionary Journeys” tại Osaka, do OMA New York thiết kế, đánh dấu 170 năm thành lập Louis Vuitton. Triển lãm gây ấn tượng bởi không gian trưng bày nhập vai, cách kể chuyện bằng kiến trúc và tái hiện lịch sử thương hiệu qua những sắp đặt quy mô lớn.
Những triển lãm thời trang trong nhiều năm qua luôn trở thành “hiện tượng” tại các bảo tàng trên khắp thế giới. Điều này phần lớn nhờ vào triển lãm thường niên do Viện Trang phục thuộc Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan ở New York tổ chức mỗi mùa hè—và sự chú ý truyền thông bùng nổ xoay quanh buổi dạ tiệc khai mạc. Sự kiện hằng năm này đã thổi bùng mối quan tâm đại chúng đối với trang phục và sản phẩm phong cách sống của các nhà mốt lớn—những thứ trước đây vốn bị xem là xa xỉ và khó tiếp cận. Tất nhiên, các thương hiệu xa xỉ đã nhanh chóng nắm bắt xu hướng này và tự tổ chức những triển lãm của riêng mình để tiếp tục chinh phục công chúng toàn cầu.
Phần lớn sức hút của các triển lãm nằm ở nghệ thuật dàn dựng lộng lẫy—một lĩnh vực mà Shohei Shigematsu, đối tác của OMA và giám đốc OMA New York, đã trở thành bậc thầy. Ông cũng chính là người thiết kế triển lãm “Manus x Machina: Fashion in an Age of Technology” tại Met năm 2016. Từ đó đến nay, kiến trúc sư người Nhật đã hợp tác với nhiều nhà mốt để tạo nên những không gian trình diễn ấn tượng, vừa trưng bày trang phục và phụ kiện, vừa tái hiện lịch sử thương hiệu và xây dựng bản sắc câu chuyện. “Thời trang luôn có sự quen thuộc, nhưng đồng thời cũng cách biệt với đời sống thường ngày,” Shigematsu nhận xét. “Bằng cách sử dụng không gian, trang phục và nội dung trưng bày, chúng tôi có thể tạo ra trải nghiệm nhập vai và kể lại câu chuyện của thương hiệu.”
Trải nghiệm không gian nhập vai tại ‘Louis Vuitton: Visionary Journeys’
Triển lãm mới nhất của Shigematsu, “Louis Vuitton: Visionary Journeys,” diễn ra tại Bảo tàng Nghệ thuật Nakanoshima ở Osaka từ tháng 7 đến tháng 9 năm ngoái, đánh dấu kỷ niệm 170 năm ra đời thương hiệu hàng xa xỉ này, đồng thời tiếp nối chuỗi hợp tác giữa OMA và Louis Vuitton bắt đầu từ năm 2023 với một triển lãm trước đó tại Bangkok.
Ban đầu, Shigematsu lấy kích thước chiếc rương kinh điển của Louis Vuitton làm mô-đun xây dựng—một “viên gạch” có thể xếp chồng, ghép mảng hoặc tổ hợp thành các cấu trúc điêu khắc. “Bản sắc, sự sáng tạo và lịch sử của thương hiệu đều được cô đọng trong một vật thể này,” ông giải thích. Được bọc giấy washi in họa tiết monogram trên khung gỗ và chiếu sáng từ bên trong, các mô-đun tạo thành tám “đèn lồng” khổng lồ treo trong giếng trời năm tầng của tòa nhà do Katsuhiko Endo thiết kế, chào đón khách tham quan.
Trong khi đó, những chiếc rương thật được sắp xếp thành một mái vòm địa chất ở lối vào không gian trưng bày—gợi nhớ đến các mái vòm thường xuất hiện tại các hội chợ thế giới như biểu tượng của tương lai, và cũng là hình thái được OMA sử dụng trong gian hàng Pháp tại Expo 2025 Osaka.
Bước qua mái vòm, khách tham quan bắt đầu hành trình khám phá: chuỗi 11 phòng trưng bày—mỗi phòng có thiết kế kiến trúc riêng, được đặt tên theo những địa điểm và chủ đề gắn liền với di sản của Vuitton—mang đến bất ngờ ở mỗi góc nhìn. “Nhiều người rất thích trải nghiệm không giống bảo tàng truyền thống,” Shigematsu cho biết về những không gian này, phần lớn được chế tác và thử nghiệm gần Tokyo trước khi vận chuyển đến Osaka để lắp đặt. Ông hy vọng kết quả vừa kích thích thị giác lẫn tư duy: “Có rất nhiều nội dung thuyết minh cho từng hiện vật,” ông nói, “nhưng mỗi căn phòng đều có một bầu không khí giúp người xem cảm nhận chủ đề hoặc câu chuyện gần như ngay lập tức.”
Phòng đầu tiên, rộng rãi với gam xanh bạc hà, mang tên “Asnières”, tái hiện một cửa sổ kính màu Art Nouveau từ ngôi nhà của gia đình Vuitton ở thị trấn cùng tên—nay là bảo tàng và nơi xưởng thủ công vẫn hoạt động. Phòng tiếp theo, “Origins”, được bao phủ bởi cấu trúc đan tre thủ công uốn cong mềm mại, tạo thành sáu hốc trưng bày sâu chứa đầy ảnh tư liệu, hiện vật và kỷ vật từ các giai đoạn lịch sử khác nhau của thương hiệu. Đây chỉ là một phần rất nhỏ trong hơn 1.000 hiện vật do nhà sử học thời trang Florence Müller tuyển chọn cho triển lãm rộng gần 1.800 m². Trong số này, khoảng 200 hiện vật liên quan đến Nhật Bản—chủ đề được gợi mở nhẹ nhàng qua lớp đan tre, nhưng được trình bày trực diện ở phòng tiếp theo “Louis Vuitton and Japan”, nơi mối giao thoa giữa thương hiệu châu Âu và văn hóa Nhật Bản được làm nổi bật qua trang phục, tác phẩm nghệ thuật và đồ vật, trưng bày trên các bục mô-đun gợi hình ảnh chiếu tatami, cùng trần đèn dạng lưới treo phía trên.
Không có gì ngạc nhiên khi hai nghệ sĩ Nhật Bản nổi tiếng Yayoi Kusama và Takashi Murakami xuất hiện nổi bật trong phòng “Collaborations”—một không gian dạng mái vòm giao nhau, phủ gương phản chiếu tạo hiệu ứng kaleidoscope, khiến cả ma-nơ-canh và khách tham quan dường như “trở thành một phần của triển lãm,” như Shigematsu chia sẻ, đưa hành trình đến cái kết rực rỡ.
Bảo tàng Nghệ thuật Nakanoshima biến thành “xứ sở thời trang”
Tất nhiên, nước Pháp không bị bỏ quên: phòng “Workshop” tái hiện những yếu tố của xưởng Asnières—khung thép sơn xanh, mái răng cưa, dụng cụ treo tường—cùng những bàn gỗ beech lớn nơi các nghệ nhân trình diễn tay nghề trực tiếp. Còn “Atelier Rarex” lấy cảm hứng từ mái mansard của Maison Vendôme—cửa hàng flagship của hãng tại Paris—biến hai tầng cửa sổ thành 20 hốc trưng bày bằng thép không gỉ, mỗi hốc chứa một mẫu haute couture. Tường cuối phòng phủ gương làm không gian như mở rộng vô hạn, tạo nên một “mái nhà Haussmann” kéo dài tới vô tận.
Với những không gian nhập vai (và đầy tính thị giác) như vậy, sức hút của các triển lãm thời trang chắc chắn chưa hề suy giảm. Dù “Visionary Journeys” sẽ tiếp tục được mang đến đâu, triển lãm vẫn hứa hẹn đưa khách tham quan bước vào những thế giới khám phá mới, mỗi nơi lại mang dấu ấn riêng theo từng bối cảnh.
OMA New York tiếp tục khám phá sáng tạo độc đáo của Louis Vuitton qua triển lãm này.
