Dinh thự 136 năm tuổi do người Pháp thiết kế ở Việt Nam: Căn Hầm "Bất khả Xâm phạm"

Kiệt Tác Kiến Trúc Pháp Giữa Lòng Đô Thị
Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh, tọa lạc trên đường Lý Tự Trọng, vốn là một trong những công trình biểu tượng của kiến trúc Nam Bộ cuối thế kỷ 19. Được thiết kế bởi kiến trúc sư lừng danh Alfred Foulhoux và xây dựng trong giai đoạn 1885-1890, tòa nhà ban đầu mang tên Dinh Gia Long. Với bố cục đối xứng hoàn hảo, hệ thống mái ngói dốc và những đường nét hoa văn tinh xảo, dinh thự này là hiện thân của phong cách Tân cổ điển Pháp thời kỳ hoàng kim.

Trải qua hơn một thế kỷ, công trình đã chứng kiến biết bao biến động lịch sử, từ dinh Thống đốc Nam Kỳ đến nơi ở tạm thời của Ngô Đình Diệm sau vụ ném bom Dinh Độc Lập năm 1962. Sau năm 1975, nơi đây chính thức trở thành bảo tàng, lưu giữ hàng nghìn hiện vật quý giá. Sự kết hợp giữa vẻ đẹp nghệ thuật của tòa nhà chính và giá trị lịch sử của các hiện vật đã biến nơi đây thành điểm đến không thể bỏ qua đối với giới mộ điệu kiến trúc.

Điểm nhấn thu hút du khách nhất hiện nay chính là hệ thống hầm trú ẩn bí mật nằm sâu dưới lòng đất. Đây là hạng mục vừa hoàn tất quá trình tu bổ và nâng cấp, chính thức đón khách tham quan trở lại từ cuối tháng 3/2026. Với diện tích lên tới 1.400m2, căn hầm không chỉ là một công trình kỹ thuật quân sự đơn thuần mà còn là "nhân chứng" cho những giai đoạn chính sự đầy sóng gió của Việt Nam thế kỷ trước.

"Pháo Đài Lòng Đất" Chịu Được Bom 500KG
Hệ thống hầm trú ẩn này được xây dựng theo chỉ đạo của Ngô Đình Diệm từ tháng 5/1962 đến tháng 10/1963 nhằm đề phòng các cuộc đảo chính và chiến sự. Ban đầu, dự án được chắp bút bởi kiến trúc sư lừng danh Ngô Viết Thụ (người thiết kế Dinh Độc Lập) và sau đó được kỹ sư Phan Đình Tăng triển khai hoàn thiện. Để xây dựng công trình này, chính quyền thời bấy giờ đã phải chi ra hơn 12,5 triệu đồng – một con số khổng lồ vào những năm 1960.

Về cấu trúc, căn hầm được đào sâu 4m dưới lòng đất với tường bê tông cốt thép dày tới 1m. Độ dày này cho phép công trình chống chịu được các loại pháo hạng nặng và cả bom phá 500kg. Hệ thống bao gồm 6 phòng liên thông thông qua các hành lang dài, được ngăn cách bởi 6 lớp cửa sắt đúc nguyên khối trang bị chốt khóa cực kỳ chắc chắn. Mọi ngóc ngách đều được tính toán để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho những người bên trong.

Sau đợt trùng tu mới nhất, không gian hầm đã được cải thiện đáng kể với hệ thống chiếu sáng hiện đại và mở rộng tuyến tham quan thêm 150m. Thay vì chỉ mở một cửa như trước, hiện tại cả 4 lối vào dọc các hành lang đều đã được khai thác. Các phòng chức năng cũng được trang bị màn hình trình chiếu tư liệu lịch sử, giúp du khách dễ dàng hình dung về bối cảnh xây dựng và những biến động chính trị diễn ra tại dinh thự này.