Triển lãm “Trở về” – Họa sĩ Nguyễn Đức Quang và hành trình tìm lại cội nguồn
Giữa không gian nghệ thuật Hà Nội đầu tháng 11/2025, triển lãm cá nhân mang tên “Trở về” khắc họa rõ nét cuộc hành trình nội tại của họa sĩ Nguyễn Đức Quang. Với 42 tác phẩm được trưng bày — trong đó gồm 37 tranh màu nước và 5 tranh sơn mài — triển lãm là lời hồi hướng sâu lắng về quê hương, tuổi thơ và ký ức biển Hải Phòng.
Khởi đầu và cảm hứng từ cội nguồn
Sinh năm 1961 tại Hải Phòng, Nguyễn Đức Quang theo học tại Trường Đại học Mỹ thuật Hà Nội (nay là Đại học Mỹ thuật Việt Nam). Dù trải qua nhiều năm sống xa hội họa để mưu sinh, ông vẫn luôn giữ được ngọn lửa sáng tác âm ỉ. Người cha ông là ngư dân – hình ảnh con thuyền, sóng biển, khơi xa và ánh nắng rực rỡ luôn đồng hành trong tâm khảm họa sĩ, trở thành nguồn cảm hứng chủ đạo trong triển lãm.
Trong triển lãm “Trở về”, các cảnh biển, bến cá, ánh hoàng hôn loang xuống mặt nước hiện lên không chỉ như phong cảnh mà chứa đựng lồng ghép ký ức cá nhân, tâm tưởng và nỗi nhung nhớ với miền đất quê hương. Mỗi bức tranh là lời tri ân thầm lặng đối với quá khứ đã hình thành con người ông.
Chọn địa điểm trưng bày tại Art Space – Đại học Mỹ thuật Việt Nam tại Hà Nội, triển lãm được tổ chức nơi người họa sĩ từng theo học. Sự trùng hợp ấy – nơi hội ngộ giữa người vẽ và nền đào tạo nghệ thuật của mình – mang đến tầng tầng lớp lớp cảm xúc khi ký ức hội ngộ hiện tại.
Góc nhìn sáng tác & phong cách nghệ thuật
Phong cách nghệ thuật tại triển lãm “Trở về” thể hiện ở sự trong trẻo, tinh tế, giàu cảm xúc. Kỹ thuật màu nước được sử dụng thành thạo và nhạy cảm: nét cọ nhẹ nhàng, bố cục thanh thoát, màu sắc dịu nhạt nhưng giàu chiều sâu. Qua tranh màu nước, ánh sáng loang nhẹ trên mặt nước, con thuyền mơ hồ trong sương sớm của biển quê, tạo nên không gian vừa thực vừa mộng.
Bên cạnh đó, các tác phẩm sơn mài – tuy ít hơn – mở rộng chiều sáng tác về chất liệu truyền thống. Sơn mài với độ bóng, độ sâu màu và độ bền ánh sáng mang lại sự tương phản tinh tế với chất liệu màu nước vốn nhẹ nhàng. Việc kết hợp hai loại chất liệu cho thấy họa sĩ không chỉ trung thành với cảm xúc ký ức mà còn dám thử nghiệm, kết hợp giữa truyền thống và cá nhân hóa sáng tạo.
Triển lãm là lời kể, là hồi quy nội tâm
Triển lãm “Trở về” không chỉ đơn thuần là buổi trưng bày tranh; đó là lời mời người xem đồng hành trên hành trình hồi quy nội tâm. Với mỗi bức tranh biển, bến cá, ánh sáng chiều tà trên mặt nước, công chúng có thể cảm nhận sự lắng đọng, tĩnh tại giữa nhịp sống đô thị hối hả. Tác phẩm trở thành phương tiện để kết nối cảm xúc giữa họa sĩ và người xem – giữa ký ức cá nhân và cảm nhận chung của những người yêu nghệ thuật.
Họa sĩ từng chia sẻ rằng ông “vẽ để sống, sống để vẽ” — không phải để trưng bày tên tuổi, mà để nuôi dưỡng niềm vui sáng tác chân thành. Bằng cách ấy, tranh không chỉ đẹp về hình thức, mà có sức nặng cảm xúc, trao gửi điều gì đó rất riêng nhưng rất chung cho bất cứ ai đứng trước bức tranh và để lòng lắng lại.
Hơn nữa, triển lãm được tổ chức vào thời điểm người nghệ sĩ chuẩn bị cho cuộc thử nghiệm tiếp theo: một triển lãm sử dụng chất liệu acrylic theo phong cách trừu tượng dự kiến trong tương lai gần. Điều đó cho thấy “Trở về” vừa là điểm dừng để nhìn lại, vừa là bước khởi đầu cho những sáng tác mới – không phải quay lưng với quá khứ, mà tiếp nối nó qua ngôn ngữ mới.
Tác động với công chúng & nghệ thuật đương đại
Sự kiện triển lãm cá nhân lần này đã thu hút sự chú ý của giới nghệ thuật và công chúng yêu hội hoạ tại Hà Nội. Nó mở ra một không gian để người xem chiêm nghiệm lại mối liên kết giữa con người với quê hương, giữa kỹ thuật hội hoạ truyền thống với cảm quan hiện đại.
Qua “Trở về”, người xem không đơn thuần thưởng lãm tranh mà có dịp đối thoại với nghệ sĩ trong phương thức nghệ thuật – qua nét cọ, chất liệu, bố cục và ánh sáng. Họ được mời dừng lại, cùng nhớ về biển, về ký ức gia đình, về sự yên lặng trong tĩnh tại mà tranh mang lại.
Tiếng vang của triển lãm còn nằm ở chỗ nó gợi nhắc rằng, giữa nhịp đời số hóa và hội nhập mạnh mẽ, vẫn có chỗ cho những tiếng nói cá nhân chậm rãi, thanh thản, thậm chí trầm lắng. Đó là cách nghệ thuật đương đại có thể giữ được sự tự thân mà vẫn mở cửa với công chúng.
Kết nối quá khứ – hiện tại – tương lai
Triển lãm “Trở về” là minh chứng cho việc nghệ thuật mang khả năng kết nối nhiều chiều: quá khứ — ký ức cá nhân và cội nguồn tĩnh lặng; hiện tại — nơi người nghệ sĩ chọn tái xuất giữa môi trường sáng tạo; tương lai — khi ông chuẩn bị mở ra hướng thử nghiệm mới với acrylic và trừu tượng.
Đó là hành trình sáng tác không ngừng, nơi người họa sĩ lắng nghe trái tim mình qua từng nét vẽ, và đồng thời chia sẻ với người xem bằng ngôn ngữ hình ảnh. Với “Trở về”, Nguyễn Đức Quang đã nhắc rằng: hội hoạ không chỉ là hình thức biểu đạt, mà là con đường trở về với cảm xúc gốc rễ, với sự thanh thản sâu trong tâm hồn, nơi nghệ thuật không cần phải ầm ĩ để được thấy — mà được cảm, được lắng, được hiểu.