Tirana Fountain Plaza: Công trình hình đám mây nâng không gian công cộng lên giữa lòng thủ đô Albania

Với hình thái kiến trúc gợi liên tưởng đến những tầng mây trắng lơ lửng, Tirana Fountain Plaza là dự án tổ hợp đa chức năng mới do BIG (Bjarke Ingels Group) đề xuất tại thủ đô Tirana, Albania. Công trình được nâng cao trên hệ cột thanh mảnh, giải phóng phần lớn diện tích mặt đất để mở rộng công viên công cộng, đồng thời tích hợp căn hộ, văn phòng, khách sạn và các không gian văn hóa trong cùng một cấu trúc.

BIG đã giành giải nhất trong cuộc thi thiết kế quốc tế cho dự án. Thay vì xây dựng một khối công trình chiếm trọn khu đất, nhóm kiến trúc sư lựa chọn giải pháp đưa khối kiến trúc lên cao, để cảnh quan và hoạt động cộng đồng tiếp tục được duy trì bên dưới.

Kiến trúc nhiều lớp như những đám mây trắng

Điểm nhận diện nổi bật của Tirana Fountain Plaza là hệ thống các đĩa trắng đục lỗ xếp thành nhiều hàng, bao phủ mặt ngoài công trình. Những lớp đĩa tạo nên diện mạo mềm mại, gợi hình ảnh các tầng mây xếp chồng, đồng thời tạo hiệu ứng thị giác sinh động trên các mặt đứng kính.

Lớp cấu trúc này không chỉ đóng vai trò tạo hình bên ngoài mà còn góp phần làm phong phú trải nghiệm không gian bên trong. Ánh sáng xuyên qua các khoảng đục lỗ, tạo nên những biến đổi về bóng đổ và cảm nhận thị giác trong suốt ngày.

Tại hai đầu công trình, các khối kiến trúc uốn cong được bao bọc bằng kính gân nổi, kết nối khối nhà phía trên với mặt đất. Sự chuyển tiếp giữa các cấu trúc thẳng đứng và những đường cong mềm mại giúp tổng thể công trình có cảm giác nhẹ nhàng, liên tục.

Giải phóng mặt đất, mở rộng công viên Rinia

Tirana Fountain Plaza được quy hoạch tại rìa công viên Rinia, trên đường Rruga Sami Frashëri. Khu đất hiện có tổ hợp nhà hàng Taiwan Center và đài phun nước Taiwan Pool.

Trong phương án của BIG, công trình được nâng trên những cột trắng thanh mảnh, giữ lại phần lớn diện tích tầng trệt làm không gian công cộng. Thay vì tạo ra ranh giới khép kín giữa công trình và công viên, thiết kế mở rộng cảnh quan xanh bên dưới và xung quanh khối kiến trúc.

BIG hướng đến việc cải thiện hệ sinh thái cảnh quan hiện hữu bằng cách bổ sung các khu vườn trồng cây, quảng trường và không gian tụ họp. Các tuyến không gian mở cũng được tổ chức để kết nối công viên với sông Lana gần đó.

Theo BIG, dự án chuyển đổi một khu đất do tư nhân vận hành thành điểm đến văn hóa và đa chức năng mới ngay trung tâm Tirana, trong khi vẫn bảo tồn đài phun nước lịch sử.