Thành phố Masdar thử nghiệm Đô thị không Carbon

Khi được khởi động năm 2006, Masdar được định hình như thành phố không carbon đầu tiên trên thế giới – một mô hình đô thị hoàn toàn mới cho kỷ nguyên hậu nhiên liệu hóa thạch. Dự án trị giá hàng chục tỷ USD, do Mubadala Investment Company đầu tư và thiết kế bởi Foster + Partners, đặt mục tiêu phục vụ 50.000 cư dân cùng 40.000 người làm việc mỗi ngày.

Tuy nhiên, sau gần hai thập kỷ, tham vọng ban đầu đã được điều chỉnh đáng kể. Mục tiêu “zero carbon” bị từ bỏ, thay thế bằng một cách tiếp cận linh hoạt hơn: giảm phát thải ở mức tối ưu thay vì tuyệt đối. Theo các nhà quản lý dự án, mức phát thải hiện tại vẫn vào khoảng 50% so với đô thị thông thường.

Sự thay đổi này phản ánh một thực tế:
định nghĩa lý tưởng về bền vững không phải lúc nào cũng tương thích với điều kiện kinh tế và công nghệ.

① CHIẾN LƯỢC QUY HOẠCH NĂNG LƯỢNG TÁI TẠO TẬP TRUNG
Masdar City không chỉ tiêu thụ ít năng lượng hơn mà còn tự cung cấp nguồn điện năng khổng lồ từ các nguồn tái tạo.

■ 1.1. Hệ thống điện mặt trời và nhiệt điện quy mô lớn
❑ Giải pháp: Thành phố được vận hành bằng một nhà máy nhiệt điện tích hợp ngay tại "trái tim" đô thị, cùng trang trại năng lượng mặt trời khổng lồ và hệ thống giếng khoan địa chất.

■ Hiệu quả thực tế: Mức tiêu thụ điện năng tối đa của Masdar chỉ là 200 megawatt/ngày, chỉ bằng 1/4 so với các thành phố thông thường cùng quy mô (800 megawatt/ngày). Toàn bộ dữ liệu lưới điện thông minh được kết nối thời gian thực để tối ưu hóa việc phân phối, giảm thiểu thất thoát năng lượng xuống mức tiệm cận số không.

■ 1.2. Giải pháp khử muối và tái sử dụng nước xám
Trong môi trường khô hạn, Masdar đã áp dụng giải pháp quản lý nước cực kỳ nghiêm ngặt.

❑ Giải pháp: Sử dụng nước biển khử muối cho sinh hoạt nhưng khống chế mức tiêu thụ chỉ ở 8.000m3/ngày (so với mức 20.000m3 trung bình). Đặc biệt, hệ thống "nước xám" sau khi xử lý được dùng toàn bộ để tưới cây xanh, đảm bảo không một giọt nước nào bị lãng phí.

② KIẾN TRÚC THÍCH ỨNG: KẾT HỢP TRUYỀN THỐNG VÀ HIỆN ĐẠI
Giải pháp kiến trúc của Masdar tập trung vào việc làm mát tự động mà không cần sử dụng máy điều hòa không khí tiêu tốn điện năng.

■ 2.1. Quy hoạch đô thị nén và định hướng gió
Các tòa nhà tại Masdar được bố trí sát nhau, tạo ra những con phố hẹp tương tự như các đô thị cổ của Ả Rập.

❑ Giải pháp: Thiết kế các hành lang hút gió tự nhiên và sử dụng các tòa tháp gió hiện đại để kéo luồng khí mát từ trên cao xuống mặt đất. Những quảng trường trung tâm được bảo vệ bởi hệ thống ô che hình "hướng dương" thông minh, có khả năng đóng/mở theo hướng nắng.

■ Hiệu quả vi khí hậu: Nhờ quy hoạch thông minh, nhiệt độ ngoài trời tại Masdar luôn duy trì ở mức dễ chịu hơn khoảng 20°C so với các vùng sa mạc cát xung quanh, tạo ra một môi trường sống và đi bộ sinh động dù trong mùa hè khắc nghiệt.

■ 2.2. Vật liệu xây dựng xanh và công nghệ giám sát
❑ Giải pháp: Sử dụng vật liệu xây dựng có độ phát thải carbon thấp và khả năng cách nhiệt cực cao. Toàn bộ quá trình xây dựng được giám sát bởi nhóm chuyên gia đặc trách để đảm bảo tái sử dụng tối đa vật liệu thải bỏ.

■ Hệ thống giao thông Rapid Transit (PRT): Masdar loại bỏ hoàn toàn ô tô cá nhân trong lõi đô thị. Thay vào đó là hệ thống giao thông điện thông minh tự động (PRT) chạy dưới lòng đất, giúp mặt đất hoàn toàn thuộc về người đi bộ và cây xanh.