Điểm chạm của Thiết kế, Sáng tạo & Kiến tạo Không gian
DOCA Linear Park là cây cầu màu cam dài ven kênh tại Brazil, biến khu vực ven sông trở thành không gian công cộng sôi động, đồng thời đặt ra câu hỏi về mối quan hệ giữa thiên nhiên và đô thị.
DOCA Linear Park là một dự án cầu công viên dài khoảng 1,2 km, khuyến khích người dân đi bộ và trải nghiệm không gian đô thị. Công trình nằm tại đại lộ Avenida Visconde de Sousa Franco ở Brazil và được thiết kế bởi studio Natureza Urbana, đưa vào sử dụng lần đầu năm 2023.
DOCA Linear Park là một dự án cầu công viên dài khoảng 1,2 km, khuyến khích người dân đi bộ và trải nghiệm không gian đô thị. Công trình nằm tại đại lộ Avenida Visconde de Sousa Franco ở Brazil và được thiết kế bởi studio Natureza Urbana, đưa vào sử dụng lần đầu năm 2023.
Trong nhiều năm gần đây, các dự án không gian công cộng ven kênh nước (urban waterway) đã xuất hiện ở nhiều quốc gia trên thế giới. Những không gian này giúp hồi sinh khu vực đô thị, tăng khả năng tiếp cận cho người dân, đồng thời tạo động lực kinh tế khi biến các khu vực bị bỏ quên thành điểm đến mới của thành phố.
Trong bối cảnh tuyến kênh tại Avenida Visconde de Sousa Franco, hệ sinh thái nước tự nhiên đã dần biến mất do quá trình đô thị hóa, giao thông dày đặc và môi trường suy giảm. Vì vậy, Natureza Urbana đã đề xuất phục hồi tuyến nước này thành một không gian công cộng mới, với sự tham gia của cộng đồng, trường học và các bên liên quan, nhằm xây dựng chương trình sử dụng phù hợp cho khoảng 500.000 người.
Mục tiêu chính của dự án là kết nối giữa đô thị và thiên nhiên, biến con kênh bị lãng quên thành một không gian mở dễ tiếp cận. Công trình phục vụ nhiều hoạt động như nghỉ ngơi, gặp gỡ, thể thao và sinh hoạt cộng đồng, đồng thời mở rộng mảng xanh, cải thiện cảnh quan và khôi phục ký ức về dòng nước lịch sử của thành phố.
Cây cầu màu cam nổi bật chạy dọc theo tuyến kênh, có đoạn bắc ngang qua nước, có đoạn song song với bờ kênh. Các khu vực được thiết kế đa dạng về chiều rộng và chức năng. Dọc tuyến đường là các điểm nghỉ, hàng cây, khu bán đồ ăn, đường dạo bộ nâng cao, đường xe đạp, sân chơi trẻ em và các không gian sinh hoạt khác, giúp người dùng trải nghiệm liên tục trong suốt hơn 1 km.
Mục tiêu chính của dự án là kết nối giữa đô thị và thiên nhiên, biến con kênh bị lãng quên thành một không gian mở dễ tiếp cận. Công trình phục vụ nhiều hoạt động như nghỉ ngơi, gặp gỡ, thể thao và sinh hoạt cộng đồng, đồng thời mở rộng mảng xanh, cải thiện cảnh quan và khôi phục ký ức về dòng nước lịch sử của thành phố.
Ngoài vai trò là không gian công cộng mới, dự án cũng thu hút sự chú ý trong khuôn khổ hội nghị COP30 tại Brazil, nhờ tính liên quan đến các vấn đề biến đổi khí hậu và phát triển bền vững.
Tuy nhiên, các dự án phát triển đô thị ven nước luôn đặt ra tranh luận giữa thiết kế cho con người và bảo tồn tự nhiên. Dù mang lại không gian hấp dẫn, chúng cũng có thể ảnh hưởng đến dòng chảy, hệ sinh thái, ánh sáng, nhiệt độ và môi trường sống của các loài sinh vật.
Trong dự án này, Natureza Urbana cũng chú trọng yếu tố môi trường, coi dòng sông là cấu trúc tự nhiên cần được bảo tồn. Thiết kế áp dụng giải pháp dựa vào thiên nhiên (nature-based solutions), cải thiện khả năng thoát nước, tăng đa dạng sinh học, giảm ô nhiễm và hạn chế ngập lụt. Đồng thời, các khu vực ven kênh được điều chỉnh để hỗ trợ sự phát triển của thảm thực vật và hệ sinh thái tự nhiên.
DOCA Linear Park vì thế không chỉ là một công trình hạ tầng đô thị, mà còn là thử nghiệm về cách con người có thể sống cùng thiên nhiên trong cùng một không gian, hướng đến sự cân bằng giữa đô thị, hệ sinh thái và cộng đồng.
