Nằm tại giao điểm của ba trục đường huyết mạch Lý Thái Tổ - Hùng Vương - Trần Bình Trọng, đối diện ngã sáu Cộng Hòa sầm uất, khu đất số 1 Lý Thái Tổ rộng 4,3 ha hiện lên như một ốc đảo thời gian giữa lòng đô thị hiện đại. Ít ai biết rằng, ẩn sau những bức tường cũ kỹ và hàng cây cổ thụ là cả một kho tàng di sản đang chờ được hồi sinh.
Một không gian mở với thiết kế cảnh quan tĩnh lặng, sử dụng mặt nước và cây xanh để tạo cảm giác an yên, giúp người dân đến chiêm bái và tưởng nhớ
1. Di sản kiến trúc của gia tộc chú Hỏa
Khu đất này từng thuộc sở hữu của gia đình Hui Bon Hoa (thường gọi là chú Hỏa) – một trong "tứ đại hào phú" lừng lẫy của Sài Gòn xưa. Tại đây hiện còn lưu giữ 7 biệt thự cổ với kiến trúc Pháp đặc trưng, mang đậm dấu ấn giao thoa văn hóa Đông - Tây.
Những ngôi biệt thự này không chỉ có giá trị về mặt xây dựng mà còn là minh chứng cho một giai đoạn phát triển rực rỡ của kiến trúc đô thị Sài Gòn đầu thế kỷ XX. Sau năm 1975, khu đất được Bộ Ngoại giao tiếp quản làm nhà khách nhưng do nhiều nguyên nhân đã bị bỏ hoang nhiều năm. Việc bàn giao lại cho TP.HCM mở ra cơ hội lớn để bảo tồn và chỉnh trang khu đất theo hướng phục vụ cộng đồng.
2. Nơi lưu giữ ký ức và sự tri ân
Thành phố Hồ Chí Minh là địa phương chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi đại dịch Covid-19. Những ngày giãn cách khắc nghiệt năm 2021 đã để lại những vết thương khó chữa lành, với hơn 23.000 đồng bào, cán bộ và chiến sĩ đã ngã xuống.
Nhu cầu về một không gian tưởng niệm xứng tầm để ghi nhớ sự hy sinh và mất mát này đã trở thành nỗi đau đáu của chính quyền và người dân thành phố. Khu đất số 1 Lý Thái Tổ, với không gian rộng lớn, yên tĩnh và nằm ở vị trí trung tâm, được đánh giá là địa điểm lý tưởng nhất để kiến tạo một Công viên Tưởng niệm Covid-19.
3. Tầm nhìn quy hoạch: Sự giao thoa giữa Di sản và Hòa bình
Theo các chuyên gia quy hoạch và kiến trúc, dự án tại số 1 Lý Thái Tổ cần đạt được sự cân bằng giữa việc bảo tồn di sản cổ và tạo dựng không gian nhân văn mới:
Bảo tồn 7 biệt thự cổ: Cần được trùng tu nguyên trạng để làm bảo tàng, không gian triển lãm nghệ thuật hoặc các trung tâm văn hóa cộng đồng.
Công viên tưởng niệm: Một không gian mở với thiết kế cảnh quan tĩnh lặng, sử dụng mặt nước và cây xanh để tạo cảm giác an yên, giúp người dân đến chiêm bái và tưởng nhớ.
Kết nối đô thị: Nằm đối diện ngã sáu Cộng Hòa, dự án sẽ là lá phổi xanh giúp điều hòa không gian cho khu vực quận 1 và quận 10 vốn có mật độ xây dựng rất cao.
Không gian sẽ là nơi sinh hoạt cộng đồng của nhân dân và là nơi tưởng niệm Covid-19
4. Giá trị nhân văn vượt thời gian
Việc chuyển đổi khu đất từ mục đích ngoại giao sang phục vụ cộng đồng và tưởng niệm là một quyết định mang tính nhân văn sâu sắc. Thay vì xây dựng thêm những tòa cao ốc văn phòng hay trung tâm thương mại hào nhoáng, thành phố chọn dành quỹ đất vàng này để "hàn gắn" tâm hồn cho người dân.
Nơi đây sẽ không chỉ là nơi để khóc thương, mà còn là nơi nhắc nhớ về tinh thần đoàn kết, sự kiên cường của người dân thành phố trong những ngày gian khó nhất. Đó chính là giá trị bền vững nhất của kiến trúc và quy hoạch đô thị: Vì con người.
Lời kết từ DesignPlus
Khu đất số 1 Lý Thái Tổ là một món quà từ quá khứ và là một lời hứa cho tương lai. Sự kết hợp giữa những ngôi biệt thự cổ của chú Hỏa và một không gian tưởng niệm hiện đại sẽ tạo nên một điểm nhấn văn hóa độc bản cho TP.HCM.
Bạn có đồng ý rằng khu đất này nên được dành trọn vẹn cho mục đích văn hóa và tưởng niệm thay vì thương mại hóa không? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn cùng DesignPlus nhé!
Nội dung thực hiện bởi DesignPlus Team.
