Điểm chạm của Thiết kế, Sáng tạo & Kiến tạo Không gian
Reinhard Fitz là Trưởng bộ phận Phát triển Kinh doanh Quốc tế tại Doppelmayr Seilbahnen GmbH. Ông phụ trách phát triển các mô hình giao thông đa phương thức, trong đó cáp treo được tích hợp như một phương tiện vận tải. Theo ông, dù công ty đang thúc đẩy giao thông bền vững trên toàn cầu, chúng ta vẫn còn rất xa so với một cuộc cách mạng giao thông thực sự.
Việc phát triển và thúc đẩy hệ th ống giao thông mới nên là mục tiêu chung của toàn xã hội. Nếu làm tốt, áp lực lên hạ tầng sẽ giảm đáng kể. Điều này cũng góp phần cải thiện chất lượng sống trong đô thị.
Công suất thấp và nhiều rào cản
Fitz cho rằng trên phạm vi quốc tế, quá trình chuyển đổi giao thông vẫn còn nhiều việc phải làm. Nhiều siêu đô thị không có đủ thời gian để phát triển hệ thống giao thông công cộng phù hợp. Áp lực từ dòng người đổ về thành phố mỗi ngày khiến hạ tầng, đặc biệt là đường bộ, bị quá tải nghiêm trọng.
Bên cạnh đó, nhiều hệ thống giao thông hiện có cũng cần được nâng cấp. Điều này tạo ra một nghịch lý: giao thông cần thông suốt nhưng lại thường xuyên bị tắc nghẽn. Công suất đường sá không đủ, trong khi giao thông công cộng chưa được tối ưu hóa.
Cần một hệ thống giao thông kết nối
Theo Fitz, thế giới vẫn thiếu một hệ thống giao thông đa phương thức, được kết nối chặt chẽ. Việc giảm phụ thuộc vào xe cá nhân và tăng sức hấp dẫn của giao thông công cộng là điều cần thiết. Các nhà hoạch định chính sách cần quan tâm nhiều hơn đến nhu cầu thực tế của người dân, đặc biệt là những người đi làm hàng ngày.
Việc phát triển và thúc đẩy hệ thống giao thông mới nên là mục tiêu chung của toàn xã hội. Nếu làm tốt, áp lực lên hạ tầng sẽ giảm đáng kể. Điều này cũng góp phần cải thiện chất lượng sống trong đô thị.
Giảm phát thải trong giao thông
Khoảng 20% lượng khí thải đến từ lĩnh vực giao thông, trong đó 60% thuộc về phương tiện cá nhân tại châu Âu. Fitz nhấn mạnh cần đẩy mạnh phát triển giao thông công cộng nhanh hơn và thông minh hơn. Đồng thời, các phương tiện như tàu, xe điện, xe buýt và các giải pháp mới cần được kết nối hiệu quả hơn.
Ngoài ra, việc lựa chọn phương tiện di chuyển cũng rất quan trọng. Từ xe điện đến xe đạp hay đi bộ, mỗi hành động nhỏ đều góp phần giảm phát thải. Các hệ thống điều tiết giao thông thông minh cũng có thể giảm ùn tắc và lượng CO₂ đáng kể.
Fitz nhấn mạnh tầm quan trọng của không gian xanh và mặt nước trong đô thị. Các hành lang gió, mái xanh và tường xanh giúp giảm nhiệt và cải thiện chất lượng không khí. Đồng thời, cần hiểu rõ các “điểm nóng nhiệt” trong thành phố để có giải pháp phù hợp.
Vai trò của chính sách và xã hội
Fitz cho rằng các nhà lãnh đạo chính trị hiện nay chưa đủ quyết đoán. Dù ai cũng nói về biến đổi khí hậu và chuyển đổi giao thông, nhưng hành động vẫn còn chậm. Ông nhấn mạnh cần những nhà lãnh đạo dám thay đổi và truyền đạt rõ ràng với người dân.
Khi lợi ích chung được đặt lên hàng đầu, các chính sách sẽ dễ được thực thi hơn. Giá năng lượng và định giá CO₂ cũng có thể tác động trực tiếp đến hành vi di chuyển. Những quy định nghiêm ngặt hơn sẽ giúp hạn chế xe cá nhân vào trung tâm đô thị.
Cân bằng giữa phát triển và môi trường
Doppelmayr không chỉ phát triển giao thông đô thị mà còn triển khai nhiều dự án tại khu vực tự nhiên như dãy Alps. Fitz thừa nhận rằng mọi công trình đều tác động đến môi trường. Tuy nhiên, mục tiêu là giảm thiểu tối đa dấu chân sinh thái và tuân thủ các quy định bảo vệ thiên nhiên.
Các dự án cần đảm bảo không làm xấu đi hiện trạng môi trường hoặc phải có biện pháp bù đắp phù hợp. Sau khi xây dựng, cảnh quan có thể phục hồi nhanh chóng. Đa dạng sinh học và chất lượng sinh thái cần được ưu tiên hàng đầu.
So sánh Mỹ và Trung Quốc
Tại Mỹ, giao thông công cộng phát triển chậm do yếu tố lịch sử và hệ thống liên bang. Dù có cải thiện ở các thành phố lớn, nhưng năng lực hạ tầng vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu. Trong khi đó, Trung Quốc có thể triển khai nhanh các chính sách và phát triển mạng lưới giao thông tốc độ cao.
Điều này giúp Trung Quốc xây dựng hệ thống kết nối liên đô thị hiệu quả hơn. Fitz cho rằng yếu tố quyết định là khả năng thực thi chính sách nhanh chóng. Người dân sẽ chọn phương tiện nhanh và tiện lợi nhất, và Trung Quốc đã làm tốt điều đó.
Thành phố tương lai
Fitz nhấn mạnh tầm quan trọng của không gian xanh và mặt nước trong đô thị. Các hành lang gió, mái xanh và tường xanh giúp giảm nhiệt và cải thiện chất lượng không khí. Đồng thời, cần hiểu rõ các “điểm nóng nhiệt” trong thành phố để có giải pháp phù hợp.
Quan trọng hơn, quy hoạch đô thị và giao thông không thể tách rời. Hai lĩnh vực này cần được phát triển đồng bộ để tạo ra môi trường sống bền vững. Cáp treo đô thị là một giải pháp tiềm năng vì chiếm ít diện tích đất và có thể kết hợp nhiều chức năng.
