Điểm chạm của Thiết kế, Sáng tạo & Kiến tạo Không gian
Lấy cảm hứng từ hình thái những túp lều nông dân truyền thống vùng Veneto (Ý), AACM thiết kế một trường mầm non nơi trẻ em được trải nghiệm việc học như một hành trình khám phá tập thể.
Lấy cảm hứng từ hình thái những túp lều nông dân truyền thống vùng Veneto (Ý), AACM thiết kế một trường mầm non nơi trẻ em được trải nghiệm việc học như một hành trình khám phá tập thể.
Trường học có lẽ là không gian có sức ảnh hưởng sâu sắc nhất trong cuộc đời của một đứa trẻ. Đó là nơi tiếp thu tri thức, kết bạn và học những kỹ năng sống quan trọng. Nếu như khung chương trình giáo dục đóng vai trò cốt lõi trong sự phát triển lâu dài, thì với trẻ mầm non, việc học lại diễn ra một cách tự nhiên và thụ động hơn — các em liên tục hấp thụ những tín hiệu tinh tế từ môi trường xung quanh và tích hợp chúng vào cách hiểu về thế giới.
Chính vì vậy, không gian học tập trở thành một “người thầy thầm lặng”, nuôi dưỡng trí óc trẻ thơ thông qua trải nghiệm đa giác quan và nhập vai. Kinder Rain — một trường mầm non tại thị trấn Piove di Sacco, vùng Veneto, Ý — đảm nhận vai trò này bằng cách kết hợp ký ức cộng đồng với trí tưởng tượng cá nhân, biến kiến trúc và cảnh quan thành phương tiện truyền tải tri thức.
Các không gian mở, bán mở và khép kín được bố trí xen kẽ khắp khuôn viên, tạo điều kiện cho cả học tập chính thức lẫn những hoạt động vui chơi, tương tác tự nhiên.
“Khi một dự án bám rễ vào cấu trúc văn hóa, lịch sử và cảnh quan của một nơi, nó sẽ kết nối với một tầng ý thức chung rộng lớn hơn,” Rodolfo Morandi — đồng sáng lập AACM và kiến trúc sư chủ trì dự án — chia sẻ.
Xưởng kiến trúc có trụ sở tại Milan này tập trung vào những thiết kế giàu bầu không khí và bối cảnh, cân bằng giữa hình khối, ánh sáng, vật liệu và các giải pháp thụ động. Khi nghiên cứu lịch sử cộng đồng tại khu đất, họ tìm thấy nguồn cảm hứng từ “Casone Veneto” — kiểu nhà truyền thống của nông dân và ngư dân ở Padua — và tái diễn giải nó trong một hình thái phù hợp với trẻ em.
Ngoài các không gian học tập, công trình còn bao gồm sân chơi, nhà ăn, phòng thí nghiệm và các khu chức năng phụ trợ. Tổng thể kiến trúc hiện lên như một khối đặc bằng đất nung, được nhấn nhá bởi các mái dốc dạng kim tự tháp.
Công trình được tổ chức như một ngôi làng thu nhỏ, gồm ba “túp lều” — các lớp học — liên kết với nhau qua một không gian trung tâm chung, nơi diễn ra các hoạt động giao tiếp, vui chơi và học tập phi chính thức.
“Không gian lõi này giúp trẻ trải nghiệm việc học như một cuộc phiêu lưu tập thể, đồng thời vẫn duy trì sự kết nối thị giác liên tục với nhau,” Morandi cho biết.
Mỗi lớp học được thiết kế với tính lưỡng cực không gian: một phần khép kín, bảo vệ; và một phần mở — sân học ngoài trời. Tất cả đều hướng vào sân trong, kết nối với cảnh quan xung quanh thông qua hệ cửa kính lớn với bậu cửa thấp (chỉ 40 cm), tạo nên dòng chảy thị giác liên tục.
Trần nhà được thiết kế hội tụ dần lên phía giếng trời, làm tăng cảm nhận về chiều cao không gian.
“Mái dốc cao tới 6 mét giúp giảm cảm nhận về khoảng cách giữa người lớn và trẻ em, tạo nên mối quan hệ cân bằng và dễ chịu hơn trong một không gian thẳng đứng rộng rãi,” Morandi giải thích.
Giếng trời không chỉ mang ánh sáng tự nhiên vào phòng mà còn tạo nên sự biến đổi tinh tế của ánh sáng theo thời gian. Trần làm từ sợi gỗ đơn giản giúp cải thiện âm học, đồng thời gợi lại sự ấm áp của những mái nhà tranh truyền thống, tạo cảm giác bao bọc và an toàn.
Từ bên ngoài, mái nhà dốc lớn gợi nhớ trực tiếp đến hình ảnh mái tranh của Casone Veneto — nhưng đồng thời cũng chạm tới một tầng ý niệm phổ quát hơn:
hình ảnh căn nhà trong trí tưởng tượng trẻ thơ — gần như luôn có một mái dốc đơn giản.
Ngoài các không gian học tập, công trình còn bao gồm sân chơi, nhà ăn, phòng thí nghiệm và các khu chức năng phụ trợ. Tổng thể kiến trúc hiện lên như một khối đặc bằng đất nung, được nhấn nhá bởi các mái dốc dạng kim tự tháp.
Khối công trình này đặt trên hệ ghế bê tông đỏ mềm — vừa là lớp đệm cấu trúc, vừa đóng vai trò như đồ nội thất đô thị, tạo không gian sinh hoạt chung.
“Những băng ghế này giúp trẻ cảm nhận sự khác biệt không gian một cách tự nhiên, không cần đến các ranh giới cứng nhắc.”
Thay vì sao chép nguyên mẫu truyền thống, AACM đã điều chỉnh hình thái kiến trúc để tích hợp các chiến lược bền vững:
- Mái dốc tạo hiệu ứng thông gió tự nhiên vào mùa hè
- Lớp vỏ đất nung giúp lưu thông không khí
- Cách nhiệt bằng len đá và hệ sưởi sàn kiểm soát nhiệt
- Pin năng lượng mặt trời cung cấp năng lượng chủ động
Bằng cách đan xen ký ức tập thể và trí tưởng tượng trẻ thơ, Kinder Rain tạo ra một môi trường học tập toàn diện — nơi hình thái nhà ở nông thôn được hòa quyện với tư duy giáo dục hiện đại.
Morandi nhận định:
“Sự kết hợp các lớp ký ức này tạo nên một hình thức quen thuộc, mang lại cảm giác trú ẩn và thuộc về ngay lập tức cho trẻ.”
Có lẽ, trong suốt quãng thời gian ở đây, những đứa trẻ sẽ vô thức ghi nhớ những điều nhỏ bé: cách không khí lưu chuyển, sự ấm áp của vật liệu, sự khác biệt giữa trong và ngoài, hay cảm giác thuộc về cộng đồng — và mang chúng như những nền tảng đầu tiên khi bước ra thế giới rộng lớn.
