Điểm chạm của Thiết kế, Sáng tạo & Kiến tạo Không gian
Khám phá sợi dây liên kết vô hình giữa trật tự hình học thuần túy của phong trào De Stijl và tư duy kiến trúc phi truyền thống, đầy thực dụng của "kiến trúc sư ngôi sao" Rem Koolhaas.
De Stijl: Đi tìm sự thuần khiết tuyệt đối
Ra đời năm 1917 tại Amsterdam, De Stijl (có nghĩa là "Phong cách") không chỉ là một phong trào nghệ thuật mà là một triết lý sống. Được dẫn dắt bởi những cái tên như Piet Mondrian và Theo van Doesburg, nhóm nghệ sĩ này tin rằng cái đẹp nằm ở sự cân bằng và trật tự tuyệt đối.
Họ loại bỏ mọi chi tiết trang trí thừa thãi, chỉ sử dụng những đường thẳng nằm ngang, nằm đứng và ba màu cơ bản (đỏ, vàng, xanh) cùng các màu trung tính. Kiến trúc De Stijl, tiêu biểu là Ngôi nhà Schröder của Gerrit Rietveld, trông giống như một bức tranh Mondrian bước ra ngoài không gian ba chiều. Đó là một sự kết hợp hoàn hảo giữa hình khối, ánh sáng và chức năng, đặt nền móng quan trọng cho chủ nghĩa Hiện đại và phong cách Quốc tế sau này.
Rem Koolhaas: Kiến trúc sư của "Sự điên rồ có hệ thống"
Nếu De Stijl tìm kiếm sự tĩnh lặng và trật tự, thì Rem Koolhaas (sinh năm 1944) – người sáng lập văn phòng OMA – lại tôn vinh năng lượng hỗn loạn của đô thị hiện đại. Khởi nghiệp là một nhà báo và nhà biên kịch, Koolhaas mang vào kiến trúc một cái nhìn sắc sảo, thực dụng và đôi khi là sự thách thức các quy chuẩn.
Trong cuốn sách kinh điển Delirious New York, ông cho rằng sự phát triển của đô thị là một quá trình hữu cơ bị chi phối bởi các lực lượng văn hóa và kinh tế. Thay vì tạo ra một "phong cách cá nhân" cố định, Koolhaas thiết kế dựa trên nhu cầu thực tế của khách hàng và bối cảnh cụ thể của từng địa điểm. Ông sẵn sàng vứt bỏ mọi sự "ủy mị" về quá khứ để đối diện trực tiếp với hiện tại khắc nghiệt nhưng đầy sức sống.
Những kiệt tác phá vỡ mọi giới hạn
Kiến trúc của Koolhaas thường gây kinh ngạc bởi sự bất đối xứng, những không gian thử thách thị giác và việc sử dụng vật liệu đầy bất ngờ.
Thư viện Trung tâm Seattle (Seattle Central Library) tại Washington, USA, một công trình nổi tiếng với kiến trúc giải cấu trúc độc đáo. Tòa nhà được thiết kế bởi kiến trúc sư Rem Koolhaas thuộc công ty OMA hợp tác cùng LMN Architects, hoàn thành vào năm 2004.
▫️ Những công trình tiêu biểu của Rem Koolhaas & OMA:
▪️ Trụ sở Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV - Bắc Kinh): Một vòng lặp góc cạnh đầy táo bạo, thách thức định nghĩa về nhà cao tầng truyền thống.
▪️ Casa da Música (Bồ Đào Nha): Một khối đa diện bằng bê tông trắng đầy góc cạnh, nơi không gian âm nhạc được tổ chức một cách phá cách và tràn đầy cảm hứng.
▪️ Thư viện Trung tâm Seattle (Mỹ): Một thiết kế dạng lưới tinh thể, nơi công năng lưu trữ sách được tái định nghĩa trong kỷ nguyên số.
▪️ Kunsthal (Hà Lan): Sự giao thoa mạnh mẽ của vật liệu công nghiệp và các giải pháp không gian linh hoạt.
Điểm chạm giữa quá khứ và tương lai
Dù nhìn bề ngoài có vẻ đối lập, nhưng giữa De Stijl và Rem Koolhaas có một sợi dây liên kết chung: đó là tinh thần thực nghiệm. Nếu De Stijl thực nghiệm để tìm ra "luật lệ của sự hài hòa", thì Koolhaas thực nghiệm để khám phá vai trò của kiến trúc trong đời sống hàng ngày của con người hiện đại.
Cả hai đều không thỏa hiệp với cái cũ và luôn tìm cách sử dụng công nghệ, vật liệu mới để phục vụ con người. Sự Grounding (gắn liền với thực tế) của Koolhaas, dù có vẻ phức tạp, thực chất vẫn kế thừa tinh thần đề cao công năng mà các bậc tiền bối De Stijl đã khởi xướng.
Di sản: Khi kiến trúc không ngừng chuyển động
Rem Koolhaas không chỉ là một kiến trúc sư, ông là một nhà tiên tri của kiến trúc hiện đại mới. Các công trình sau này của ông như Bảo tàng Garage (Nga) hay Trung tâm Nghệ thuật Taipei (Đài Loan) tiếp tục chứng minh rằng kiến trúc là một quá trình tiến hóa không ngừng.
Hà Lan đã cho thế giới thấy hai thái cực tuyệt vời: một De Stijl tĩnh lặng, chuẩn mực và một Rem Koolhaas bùng nổ, đa diện. Cả hai đều nhắc nhở chúng ta rằng: kiến trúc chỉ thực sự sống khi nó dám thay đổi và dám phản ánh hơi thở của thời đại mà nó thuộc về.
Tạp chí thiết kế DesignPlus
