Vườn Trong Đời Sống Việt: Kiến Trúc Nuôi Dưỡng Thiên Nhiên và Cảm Xúc
Trong dòng chảy đô thị hóa nhanh và nhu cầu sống xanh ngày càng rõ rệt, vườn không còn là yếu tố “đính kèm” trong kiến trúc mà trở thành một phần quan trọng của đời sống Việt Nam đương đại. Những chia sẻ từ các kiến trúc sư hàng đầu như TS. KTS Phạm Anh Tuấn, THS. KTS Nguyễn Thu Phong, KTS Vương Đạo Hoàng và TS. KTS Nguyễn Cẩm Dương Ly đã mở ra góc nhìn đa chiều về vai trò, giá trị và triết lý của “khu vườn Việt”.
TS. KTS Phạm Anh Tuấn: Tư duy thiết kế cảnh quan Việt Nam
Theo TS. KTS Phạm Anh Tuấn, tư duy thiết kế cảnh quan của kiến trúc sư Việt Nam hiện đang tiệm cận với xu hướng quốc tế nhờ sự phối hợp chuyên nghiệp giữa các đơn vị triển khai dự án. Ông nhấn mạnh, ở giai đoạn ý tưởng, một bản thiết kế cảnh quan tốt cần thể hiện nguồn cảm hứng thiết kế, ý tưởng tổng thể, tổ chức không gian và giải pháp sinh thái. Những yếu tố này không thể tách rời và phải được thể hiện rõ ngay từ bản định hướng ý tưởng.
Về tỉ lệ, độ mở và tổ chức không gian mềm – cứng trong vườn nhà, ông lưu ý rằng mỗi công trình khác nhau sẽ có những yêu cầu riêng, phụ thuộc vào chức năng, văn hóa và thói quen sinh hoạt của gia chủ. Tuy nhiên, về cơ bản, vườn cảnh phải là không gian sinh thái, hạn chế bê tông, đảm bảo tính riêng tư, gắn bó với ngôn ngữ kiến trúc của nội thất và có mối quan hệ biện chứng với cảnh quan chung. Khi được hỏi về câu nói “Vườn là một dạng kiến trúc có linh hồn”, ông giải thích: linh hồn của vườn đến từ thủ pháp khai thác không gian, sự khác biệt giữa các khu vườn, đáp ứng nhu cầu hoạt động và sở thích riêng của chủ nhân.
THS. KTS Nguyễn Thu Phong: Sân chơi “Vườn Đẹp” cho cộng đồng
THS. KTS Nguyễn Thu Phong chia sẻ về cuộc thi “Vườn Đẹp”, nơi các cá nhân, tổ chức và sinh viên có cơ hội giới thiệu những thiết kế sân vườn độc đáo. Ông nhấn mạnh rằng, mặc dù đã có nhiều cuộc thi về nhà đẹp, lĩnh vực vườn nhà ở vẫn thiếu một sân chơi thú vị, nơi mọi người có thể cùng chia sẻ và học hỏi.
Ông cho rằng, sáng tạo trong thiết kế vườn rất phong phú, có thể bắt nguồn từ những khu vườn nhỏ trong gia đình, quán cà phê, hay khoảng xanh trong các tòa nhà công cộng. Những chi tiết như hàng rào, bờ hoa hay cổng nhà đều thể hiện sự tinh tế và chăm chút của gia chủ. Một khu vườn đẹp, theo ông, là kết quả của sự nâng niu và thổi hồn qua thời gian, không thể hoàn thiện chỉ trong ngày một ngày hai.
KTS Vương Đạo Hoàng và TS. KTS Nguyễn Cẩm Dương Ly: Góc nhìn đa chiều
Các kiến trúc sư khác như KTS Vương Đạo Hoàng và TS. KTS Nguyễn Cẩm Dương Ly bổ sung rằng, vườn trong đời sống Việt Nam cần hài hòa giữa bản địa tính, sáng tạo và tính thẩm mỹ, đồng thời kết nối con người với thiên nhiên. Họ cho rằng việc đưa yếu tố văn hóa, lịch sử và hệ sinh thái bản địa vào thiết kế vườn chính là cách kiến trúc sư Việt tạo ra những không gian xanh có hồn, vừa gần gũi vừa độc đáo.
Với họ, vườn không chỉ là mảng xanh hay điểm trang trí; đó là không gian sống, nơi nuôi dưỡng cảm xúc và tinh thần con người. Những vườn được thiết kế tốt có thể mang lại sự thư giãn, cân bằng và kết nối cộng đồng – từ trẻ em chơi đùa đến người lớn tìm sự bình yên sau ngày dài làm việc.
Vườn – Linh hồn của không gian sống
Nhìn chung, các KTS đều đồng thuận rằng, vườn trong kiến trúc Việt ngày nay là biểu tượng của sự kết hợp giữa thiên nhiên, văn hóa và thẩm mỹ. Nó không chỉ làm đẹp không gian mà còn nuôi dưỡng cảm xúc, gắn kết con người và cộng đồng. Cuộc thi “Vườn Đẹp” cũng như các dự án thiết kế cảnh quan hiện đại chính là minh chứng cho việc kiến trúc sư Việt đang từng bước khai thác giá trị tinh thần, bản địa và sáng tạo trong từng khu vườn.
Với những chia sẻ từ TS. KTS Phạm Anh Tuấn, THS. KTS Nguyễn Thu Phong, KTS Vương Đạo Hoàng và TS. KTS Nguyễn Cẩm Dương Ly, có thể thấy rằng vườn không chỉ là cây cối hay nước – mà là linh hồn, cảm xúc và ký ức của mỗi không gian sống Việt Nam.