Điểm chạm của Thiết kế, Sáng tạo & Kiến tạo Không gian
Chợ cá Sydney mới của 3XN GXN làm mờ ranh giới giữa công nghiệp và đời sống công cộng
14 thg 6, 2026
Với mái nổi rộng 20.000 m², công trình quy tụ người lao động, cư dân và du khách trong một không gian tôn vinh văn hóa và ngành đánh bắt cá của Sydney tại chợ cá lớn nhất Nam bán cầu.
Với mái nổi rộng 20.000 m², công trình quy tụ người lao động, cư dân và du khách trong một không gian tôn vinh văn hóa và ngành đánh bắt cá của Sydney tại chợ cá lớn nhất Nam bán cầu.
Làn sóng tái phát triển hạ tầng mạnh mẽ của Sydney—từ Nhà hát Opera, dọc theo bờ cảng, qua các tổ hợp và lối đi ven nước—dẫn tới trung tâm công nghiệp của ngành thủy sản rộng lớn của thành phố tại chợ cá Sydney mới ở Blackwattle Bay. Không chỉ đơn thuần là nâng cấp khu chợ hiện hữu, công trình mới do 3XN GXN thiết kế phối hợp cùng BVN Architecture còn được xem là dự án mở màn quan trọng cho chương trình tái thiết đô thị của chính quyền bang New South Wales tại khu vực này.
Đây cũng là cảng công nghiệp duy nhất nằm dọc bờ thành phố từ Rozelle đến Woolloomooloo, kết nối công viên Wentworth với chuỗi biểu tượng ven biển của Sydney như Royal Botanic Gardens, Circular Quay, Sydney Harbour Bridge, Barangaroo, Darling Harbour và Nhà hát Opera Sydney.
Trải qua hàng nghìn năm lịch sử—từ cư dân bản địa Gadigal thuộc Eora Nation đến hệ thống chợ chính thức được thành lập năm 1871—Sydney đã phát triển một nền văn hóa đánh bắt cá tinh vi và bền vững. Hệ thống vận hành hiện nay, từ bảo quản lạnh, phân loại sản phẩm, sản xuất 70 tấn đá mỗi ngày đến đấu giá theo phong cách Hà Lan, tạo nên một “màn trình diễn” công nghiệp đặc sắc—và chính điều này được đưa vào trải nghiệm của công trình mới.
Tòa nhà hiện là chợ cá lớn nhất Nam bán cầu, tích hợp đầy đủ chức năng: bán buôn, bán lẻ, ẩm thực, giáo dục và du lịch—tất cả dưới một mái nhà.
Từ lối đi ven Blackwattle Bay, người dân có thể bước thẳng vào trung tâm chợ, chứng kiến toàn bộ quá trình từ vận chuyển, phân loại đến đấu giá.
Thiết kế tổ chức nhiều luồng di chuyển khác nhau, đảm bảo sự lưu thông mượt mà giữa các hoạt động trên bốn tầng riêng biệt.
- Tầng hầm: bãi đỗ xe
- Tầng dưới mặt đất: khu bốc dỡ và xử lý hải sản
- Khu công cộng: du khách có thể quan sát trực tiếp quá trình vận hành
- Khu ven vịnh: kết nối với lối đi bộ và không gian công cộng
Từ lối đi ven Blackwattle Bay, người dân có thể bước thẳng vào trung tâm chợ, chứng kiến toàn bộ quá trình từ vận chuyển, phân loại đến đấu giá.
Tầng trên là khu bán lẻ với các cửa hàng và nhà hàng đa dạng. Không gian được tổ chức linh hoạt với vách kính mở ra cảnh quan cảng, tái hiện trải nghiệm “chợ ngoài trời”. Một số khu vực còn mở ra không gian ngoài trời, nơi bậc thang được tận dụng làm chỗ ngồi ăn uống công cộng.
Điểm nhấn nổi bật là mái che dài 250 mét với thiết kế tham số, gồm 594 dầm gỗ glulam và 407 cấu kiện nhôm hình chóp, tích hợp giếng trời và tấm pin năng lượng mặt trời. Hình thức tổng thể gợi liên tưởng đến các bậc thang đổ xuống từ mặt đất, kết hợp với mái vươn từ phía trên—một cách diễn giải lấy cảm hứng từ kiến trúc sư Đan Mạch Jørn Utzon.
Không chỉ dừng ở kiến trúc trên mặt đất, dự án còn góp phần tái tạo hệ sinh thái dưới nước: rạn san hô in 3D, cấu trúc lưới dưới nước, tường chắn sinh học và hệ thống lọc giúp thu gom tới một triệu mảnh rác nhựa.
Không chỉ dừng ở kiến trúc trên mặt đất, dự án còn góp phần tái tạo hệ sinh thái dưới nước: rạn san hô in 3D, cấu trúc lưới dưới nước, tường chắn sinh học và hệ thống lọc giúp thu gom tới một triệu mảnh rác nhựa.
Bên cạnh quy mô ấn tượng, công trình còn chú trọng giảm thiểu tác động môi trường:
- Giảm tới 80% rác thải ra bãi chôn lấp
- Đạt chứng nhận xanh 5 sao
- Giảm 35% tiêu thụ năng lượng nhờ thông gió tự nhiên
- Thu gom nước mưa
- Hệ thực vật vùng đất ngập nước lọc nước mưa, giảm một nửa nhu cầu nước sạch
Thông thường, “chợ cá” gắn liền với hình ảnh ồn ào và hỗn độn. Tuy nhiên, công trình này đã tái định nghĩa không gian công nghiệp thành một trải nghiệm cộng đồng và du lịch hấp dẫn. Với dự kiến đón hơn 6 triệu lượt khách mỗi năm, chợ cá Sydney mới không chỉ là trung tâm giao thương mà còn trở thành điểm đến ẩm thực toàn cầu và một nút giao cộng đồng mới của thành phố.
Thông tin dự án
Tên: Chợ cá Sydney
Địa điểm: Úc
Loại hình: Đa chức năng
Kiến trúc sư: 3XN GXN + BVN Architecture
Diện tích: 65.000 m²
Hoàn thành: 2025
