Điểm chạm của Thiết kế, Sáng tạo & Kiến tạo Không gian
Tôn vinh những công trình đương đại tái sử dụng
11 thg 5, 2026
Giải European Union Prize for Contemporary Architecture – Mies van der Rohe Awards (thường gọi là EUmies Awards) đã trở lại với lần tổ chức thứ 19, công bố các công trình chiến thắng năm nay tại Oulu — Thủ đô Văn hóa châu Âu 2026 — vào ngày 16/4/2026.
Hình ảnh này thể hiện không gian tạm thời dành cho kịch nghệ của Nhà hát Quốc gia Slovenia tại Ljubljana, Slovenia, do Vidic Grohar Arhitekti thiết kế . Dự án kiến trúc này nhằm mục đích chuyển đổi một hội trường công nghiệp từ những năm 1960 thành không gian biểu diễn tạm thời trong thời gian tòa nhà nhà hát lịch sử được cải tạo
Giải thưởng European Union Prize for Contemporary Architecture – Mies van der Rohe Awards (thường được gọi là EUmies Awards) lần thứ 19 đã chính thức công bố các công trình chiến thắng năm 2026 tại Oulu, thành phố được chọn là Thủ đô Văn hóa châu Âu. Sự kiện diễn ra ngày 16/4/2026 tại công trình Silo – một di sản công nghiệp do kiến trúc sư Alvar Aalto thiết kế năm 1931 – với sự tham gia của đại diện Ủy ban châu Âu và Quỹ Mies van der Rohe.
Năm nay, giải thưởng Kiến trúc được trao cho dự án cải tạo trung tâm hội nghị Charleroi Palais des Expositions tại Bỉ, trong khi giải Kiến trúc Mới nổi thuộc về dự án không gian tạm thời cho Nhà hát Kịch Quốc gia Slovenia tại Ljubljana. Hai công trình đại diện cho hai cách tiếp cận khác nhau nhưng cùng hướng đến mục tiêu chung: tái sử dụng, bền vững và gắn kết bối cảnh.
Dự án tại Bỉ, do các văn phòng AgwA và architecten jan de vylder inge vinck thực hiện, tập trung khai thác tối đa giá trị sẵn có của công trình cũ. Thay vì phá bỏ và xây mới, các kiến trúc sư giữ lại phần “khung xương” của tòa nhà, từ đó phát triển thêm các yếu tố kiến trúc như cầu thang, lối đi và cột, mở rộng chúng ra không gian bên ngoài. Kết quả là một cấu trúc vừa mang tính biểu đạt mạnh mẽ, vừa tạo ra sự liên kết linh hoạt với cảnh quan đô thị.
Hình ảnh này cho thấy nội thất của Cung triển lãm Charleroi ở Bỉ. Công trình này đã giành được Giải thưởng Kiến trúc Đương đại Liên minh Châu Âu năm 2026 - Giải thưởng Mies van der Rohe . Ban đầu được xây dựng vào những năm 1950 bởi kiến trúc sư Joseph André , tòa nhà đã trải qua một quá trình cải tạo đáng kể.
Điểm đáng chú ý là cách nhóm thiết kế xử lý các ràng buộc. Với ngân sách hạn chế và quy định xây dựng nghiêm ngặt, họ không đơn thuần làm theo yêu cầu ban đầu mà tìm cách tái định nghĩa chúng. Thay vì xây mới sảnh trung tâm, họ loại bỏ các bức tường bao để tạo ra những sân hiên có mái che, vừa mở rộng không gian công cộng vừa cải thiện hiệu quả nhiệt cho công trình. Những đề xuất tốn kém như tầng hầm đỗ xe cũng được thay thế bằng giải pháp chuyển đổi một khối nhà hiện hữu thành bãi đỗ nhiều tầng. Toàn bộ dự án trở thành một hệ thống linh hoạt, nơi các thành phần có thể liên kết hoặc tách rời tùy theo nhu cầu sử dụng.
Trái với cách tiếp cận mang tính tổng thể của dự án Bỉ, công trình tại Slovenia – do Vidic Grohar Arhitekti thiết kế – lại phát triển theo từng giai đoạn nhỏ. Xuất phát từ một khu công nghiệp bỏ hoang, dự án được triển khai dần trong điều kiện ngân sách hạn chế và thời gian thi công gấp rút. Từ một quán bar nhỏ mở cửa năm 2017, công trình dần được bổ sung các chức năng như khu thể thao, không gian kinh doanh và cuối cùng là khu triển lãm, giải trí vào năm 2022.
Charleroi Palais des Expositions ở Charleroi, Bỉ. Công trình này là một trung tâm hội nghị được xây dựng vào những năm 1950, đã trải qua một cuộc cải tạo lớn do AgwA thiết kế cùng các kiến trúc sư Jan de Vylder và Inge Vinck. Dự án cải tạo đã giành được Giải thưởng Mies van der Rohe danh giá năm 2026 .
Về mặt không gian, dự án sử dụng sự tương phản giữa bề mặt thô và khối tích hoàn thiện, kết hợp với màu sắc mạnh để tạo nên trải nghiệm thị giác sinh động. Các khối không gian được sắp xếp theo dạng bậc thang, phi tuyến tính nhưng vẫn có trật tự, giúp định hướng chuyển động và tạo sự linh hoạt trong sử dụng. Đây là một ví dụ điển hình cho cách tái sinh công trình cũ bằng những can thiệp tiết kiệm nhưng hiệu quả, mang lại một bản sắc văn hóa và kiến trúc mới cho khu vực.
Lễ trao giải sẽ tiếp tục được nối dài với chuỗi sự kiện EUmies Awards Days diễn ra vào ngày 11–12/5/2026 tại Mies van der Rohe Pavilion và Palau Victòria Eugènia. Tại đây, triển lãm sẽ trưng bày các bản vẽ, mô hình và tư liệu của 40 dự án lọt vào vòng chung kết, trước khi lưu diễn khắp châu Âu.
Nhìn tổng thể, hai công trình chiến thắng năm nay cho thấy sức mạnh của tư duy tái sử dụng trong kiến trúc đương đại. Dù đi theo hai hướng gần như đối lập – một bên là can thiệp tổng thể vào cấu trúc hiện hữu, một bên là phát triển từng phần theo thời gian – cả hai đều chứng minh rằng sáng tạo không nằm ở việc xây mới hoàn toàn, mà ở khả năng đọc hiểu, thích ứng và làm giàu thêm cho những gì đã tồn tại.
