Điểm chạm của Thiết kế, Sáng tạo & Kiến tạo Không gian
Workshop Quốc Tế HUCE – Wismar: "Tiếp biến bản địa, kiến tạo tương lai"
30 thg 4, 2026
Hành trình "Tiếp biến bản địa, kiến tạo tương lai" đã diễn ra từ ngày 19 đến 23/4/2026 đã trở thành một diễn đàn học thuật đặc biệt, nơi những giá trị truyền thống của gốm sứ Việt Nam được soi rọi dưới lăng kính thiết kế đương đại của các kiến trúc sư tương lai.
1. Tư Duy "Thiết Kế Dựa Trên Hiệu Năng": Khi Gốm Không Chỉ Là Vật Liệu Bao Che
Workshop là sự kết hợp giữa Khoa Kiến trúc và Quy hoạch (HUCE) cùng Đại học Wismar (Đức), thu hút sự tham gia của sinh viên đến từ nhiều quốc gia như Đức, Cộng hòa Séc và Việt Nam. Trọng tâm của chương trình không dừng lại ở việc tạo ra những hình khối thẩm mỹ, mà hướng sinh viên đến tư duy "Thiết kế dựa trên hiệu năng" (Performance-based design).
Thông qua các buổi làm việc, vật liệu gạch và gốm truyền thống đã được tái diễn giải để trở thành những hệ thống kiến tạo không gian thông minh. Các nhóm sinh viên đã nghiên cứu để biến những module gốm thành các giải pháp hữu hiệu cho bài toán:
■ Chiếu sáng và thông gió tự nhiên: Tạo ra những khoảng hở tính toán để điều tiết ánh sáng và lưu thông không khí.
■ Âm học và ngăn chia không gian: Sử dụng đặc tính của đất nung để cải thiện môi trường âm thanh và tạo ra các vách ngăn linh hoạt trong nội thất.
Để có được cái nhìn trực quan, sinh viên đã tham gia khảo sát thực địa tại làng cổ Bát Tràng, trực tiếp nghiên cứu các công trình tiêu biểu như Bát Tràng House, Bảo tàng Gốm Bát Tràng và Bát Tràng Atelier Museum. Những trải nghiệm này giúp họ thấu hiểu cách kiến trúc đương đại khai thác vật liệu bản địa trong điều kiện khí hậu nhiệt đới khắc nghiệt của Việt Nam.
2. Sự Giao Thoa Văn Hóa Trong Lòng Lò Gốm Cổ
Giai đoạn quan trọng nhất của workshop diễn ra trong 3 ngày liên tiếp tại xưởng Gạch cổ Bát Tràng. Dưới sự hướng dẫn của Nghệ nhân Lê Thu Cẩm, sinh viên quốc tế và Việt Nam đã cùng nhau trải qua quy trình chế tác nghiêm ngặt, từ việc nhào nặn đất sét đến thử nghiệm tạo hình trên các mô hình tỷ lệ nhỏ.
Sự khác biệt về văn hóa và phương pháp tiếp cận đã tạo nên một văn hóa phản biện và học hỏi lẫn nhau vô cùng giá trị:
■ Hiện thực hóa ý tưởng: Các nhóm đã chế tác các mẫu Prototype tỷ lệ 1:1 cho các hệ thống vách ngăn và mặt đứng kiến trúc.
■ Đối thoại cùng vật liệu: Sinh viên phải liên tục thảo luận và chỉnh sửa thiết kế để phù hợp với đặc tính lý hóa của đất và kỹ thuật nung truyền thống của các nghệ nhân.
Không gian làm việc ngay tại lò gốm cổ cùng sự đồng hành của các đơn vị như Gỗ Minh Long, Alis Lighting hay Gốm Chi đã tạo nên một môi trường thực hành thực tế, xóa nhòa ranh giới giữa bản vẽ kỹ thuật và sản phẩm đời thực.
3. Giá Trị Cốt Lõi Và Tầm Nhìn Hội Nhập
Kết thúc hành trình, những mẫu thử nghiệm không chỉ mang giá trị trưng bày mà còn là kết quả của một quá trình tư duy đột phá và tinh thần làm việc nhóm xuyên quốc gia. Hội đồng chuyên gia đánh giá cao khả năng chuyển đổi từ ý tưởng lý thuyết sang các sản phẩm có tính ứng dụng cao trong kiến trúc nội thất đương đại.
Sự thành công của Workshop HUCE – Wismar năm 2026 đã gửi đi những thông điệp quan trọng:
■ Khẳng định vị thế vật liệu bản địa: Chất liệu gốm sứ truyền thống hoàn toàn có thể trở thành ngôn ngữ thiết kế toàn cầu nếu được tiếp cận đúng cách.
■ Thắt chặt hợp tác quốc tế: Sự kiện này là minh chứng cho mối quan hệ bền chặt giữa các cơ sở đào tạo kiến trúc hàng đầu của Việt Nam và thế giới, mở ra những cơ hội hội nhập sâu rộng cho sinh viên.
Những sản phẩm thử nghiệm sau khi được nung và tráng men sẽ là những di sản thực chứng cho một thế hệ kiến trúc sư mới – những người biết trân trọng giá trị bản sắc để kiến tạo nên những không gian bền vững cho tương lai.
