Tọa đàm kiến trúc: Kiến trúc sư Shin Takamatsu khẳng định công trình trên núi Bà Đen không áp đảo thiên nhiên
3 thg 2, 2026
Tại buổi tọa đàm kiến trúc với chủ đề “Gỗ trong kiến trúc tôn giáo Nhật Bản: Từ truyền thống đến không gian thiêng đương đại” diễn ra tại Hà Nội ngày 17-1, GS.TS.KTS Shin Takamatsu – một trong những kiến trúc sư hàng đầu Nhật Bản – khẳng định công trình do ông thiết kế tại khu du lịch núi Bà Đen (Tây Ninh) không áp đảo thiên nhiên, mà ngược lại, thiên nhiên vẫn giữ vai trò chủ đạo trong tổng thể cảnh quan.

Thế giới quan của người Nhật được hình thành từ gỗ
Shin Takamatsu hiện là thành viên danh dự của Viện Kiến trúc sư Hoa Kỳ (Hon. FAIA) và Hiệp hội Kiến trúc sư Đức (Hon. BDA). Trong nhiều thập kỷ, ông theo đuổi nghiên cứu và thực hành kiến trúc gỗ, đặc biệt gắn với không gian tôn giáo và tín ngưỡng.
Tại tọa đàm, ông trình bày triết lý ứng dụng gỗ trong kiến tạo không gian thiêng của kiến trúc tôn giáo Nhật Bản, từ những ngôi đền cổ truyền thống đến các công trình gỗ đương đại. Theo ông, gỗ không chỉ là vật liệu xây dựng, mà là một “chất liệu sống”, mang theo ký ức, dấu ấn thời gian và mối liên hệ sâu sắc giữa con người với thiên nhiên.
“Tôi cho rằng thế giới quan của người Nhật được hình thành từ gỗ. Vẻ đẹp Nhật Bản được tạo nên từ gỗ và bàn tay con người. Tương lai kiến trúc Nhật Bản cũng sẽ được kiến tạo từ gỗ”, ông chia sẻ.
Kiến trúc sư Shin Takamatsu kể lại ký ức thời thơ ấu về kết cấu gỗ khổng lồ của đền Izumo Taisha – một trải nghiệm đã in sâu vào tiềm thức và trở thành động lực để ông theo đuổi con đường kiến trúc. Những giả thuyết cho rằng ngôi đền cổ này từng cao hơn 48m đã khơi dậy trong ông giấc mơ về các công trình gỗ vươn cao, vượt qua giới hạn kỹ thuật và tư duy xây dựng truyền thống.
Từ đó, dự án Wood Architecture Project của ông ra đời, không chỉ như một công trình đơn lẻ, mà là bước khởi đầu cho ý niệm về “đô thị gỗ” – nơi gỗ có thể tham gia trực tiếp vào cấu trúc cao tầng của thành phố, thay vì chỉ tồn tại ở các công trình nhỏ hay mang tính biểu tượng.
“Người Nhật sinh ra trong gỗ, lớn lên và phát triển cùng gỗ. Có lẽ trong gen của người Nhật cũng có gỗ. Nhiệm vụ của kiến trúc sư là làm cho điều đó nở hoa, kết trái thành những công trình kiến trúc gỗ đặc sắc”, ông nói.

Công trình ở núi Bà Đen và câu chuyện “áp đảo thiên nhiên”
Tại tọa đàm, một kiến trúc sư Việt Nam đã đặt câu hỏi về công trình do Shin Takamatsu thiết kế tại khu du lịch núi Bà Đen. Theo ý kiến này, công trình chưa thể hiện rõ sự ẩn mình hay nương theo thiên nhiên, thậm chí có phần áp đảo cảnh quan tự nhiên.
Trả lời vấn đề này, kiến trúc sư Shin Takamatsu khẳng định: ở núi Bà Đen, công trình ông thiết kế không áp đảo thiên nhiên, mà chính thiên nhiên vẫn lấn át công trình.
Theo ông, mỗi công trình khi xuất hiện trong một không gian cụ thể đều tạo ra một lớp cảnh quan mới. Với núi Bà Đen, công trình kiến trúc không nhằm thay thế hay lấn át tự nhiên, mà cùng tồn tại để hình thành một diện mạo cảnh quan mới cho vùng đất này.

Dưới góc nhìn của người thiết kế, ông không cho rằng công trình tại núi Bà Đen đã vượt quá giới hạn hài hòa với thiên nhiên xung quanh.
“Mỗi công trình là một đứa con”
Kiến trúc sư Shin Takamatsu cho biết, ông đã thiết kế khoảng 800 công trình kiến trúc lớn nhỏ trên khắp thế giới. Với ông, mỗi công trình đều được xem như một đứa con.
“Có đứa ngoan ngoãn, có đứa phá cách. Cha mẹ không thể kiểm soát hoàn toàn cá tính của con cái, nhưng tình yêu dành cho chúng thì không bao giờ thay đổi”, ông ví von.
Quan điểm này cũng phản ánh cách ông nhìn nhận kiến trúc: mỗi công trình mang một cá tính riêng, được hình thành từ bối cảnh, văn hóa và cảnh quan cụ thể, nhưng tất cả đều xuất phát từ cùng một tinh thần sáng tạo và trách nhiệm của người làm nghề.
























