Thiết kế chính là kể chuyện - hãy ‘nhào nặn’ câu chuyện để thiết kế đỉnh hơn
Một trong những vấn đề của phương pháp tự học là: “Điều gì nên cần tập trung nhất?”
Câu trả lời mặc định của tôi cho câu hỏi này: Phương tiện truyền thông và sách vở.
Sẽ thế nào nếu tôi có thể tập trung vào một chủ đề cụ thể suốt ba tháng? Thay vì sáng nay thức dậy đọc cái này, sáng mai thức giấc đọc cái kia, đọc nhiều mà chẳng biết sâu.
Hồi tháng Tư, tôi quyết định tập trung ba tháng vào một thứ duy nhất: Kể chuyện và sức mạnh nó mang lại cho quá trình thiết kế UX. Đây là thử thách lớn nhất trong công việc của tôi, đồng thời, tôi cần phải thuyết phục đồng nghiệp về giá trị của sự tận tụy trong việc mang lại trải nghiệm tuyệt vời.
Tính đến nay, ba tháng đó vô cùng hiệu quả. Tôi nghiên cứu rất sâu về cách mà những câu chuyện giúp các thành viên trong nhóm giao tiếp và có những giá trị chung.
Bài viết này chia sẻ với bạn kiến thức của tôi về cách nhà thiết kế vượt qua khó khăn trong việc trình bày giải pháp thiết kế mà không kể lại chuyện “đằng sau hậu trường”. Điều này giống như một cuộc ân ái không có “khúc dạo đầu” vậy. Và tin tôi đi, chuyện đó chẳng vui vẻ gì đâu.
Phép màu chính là đây!
Lý do khiến những câu chuyện có sức tác động mạnh mẽ chính là ở trải nghiệm cảm giác mà nó mang lại. Hình ảnh tưởng tượng có thể tràn ngập trong tâm trí bất kỳ ai. Chúng ta dốc hết cảm xúc, nỗ lực tìm hiểu xem nhân vật hoàn thành mục tiêu bằng cách nào. Chúng ta bị cuốn theo dòng chảy của câu chuyện.
Kể tôi nghe, tôi sẽ quên. Cho tôi thấy, tôi có thể nhớ. Cuốn tôi vào, tôi sẽ thấu hiểu.
–Khổng Tử
Những câu chuyện ở khắp nơi quanh ta. Trên TV, trong phim ảnh, trên Facebook (lúc trước là bài đăng (post), và bây giờ là story), hồi ký, tán gẫu chat chit (Jimmy này, để tớ kể cậu nghe hôm nay có gì hay ở chỗ làm). Thậm chí trí tưởng tượng của chúng ta cũng là câu chuyện. Nghiên cứu chỉ ra rằng trung bình sự mơ mộng giữa ban ngày kéo dài 14 giây và mỗi ngày chúng ta mộng mơ như vậy khoảng 2000 lần. À, còn khi ngủ, tâm trí tưởng chừng như nghỉ ngơi của ta vẫn kể chuyện cho ta nghe (chính là những giấc mơ).
Thượng đế tạo ra con người vì Ngài thích nghe kể chuyện.
–Elie Wiesel
Hãy nghĩ đến những gì xảy ra trong quá trình thiết kế. Nghiên cứu ư? Chà, có hàng tá chuyện luôn đấy. Anh thợ cắt tóc nọ kể cho bạn nghe anh ta đã dùng sản phẩm của bạn để thu hút thêm khách hàng như thế nào, bác gái lớn tuổi kia sử dụng sản phẩm của bạn bởi vì nó cực kỳ đơn giản và thực hiện tốt chức năng. Nhưng đáng buồn thay, chúng ta thường quên đi tất cả những câu chuyện cảm động này và viết một điều gì đó khác vào tờ giấy trắng với những cái tên ngẫu nhiên và hình ảnh, nhu cầu, mục tiêu, và tham vọng.
Chúng ta giảm bớt thông tin chi tiết về con người bằng những cái gạch đầu dòng và trình lên cho quý cổ đông và người tiếp thị xem. Tại sao những người đó lại cảm thấy tận tâm hay được truyền cảm hứng từ những điều đó cơ chứ? Họ thì liên quan gì. Họ có “đầu tư” cảm xúc vào câu chuyện đâu.
Nói những chuyện không vui thế là đủ rồi, sau đây là những gì mà phần lớn những người thiết kế thực sự có thể làm.