top of page
Phòng truyền thống Nhật Bản

Thiết kế trong kỷ nguyên công nghệ: Khi con người vẫn là trung tâm của mọi giá trị

25 tháng 2 2026

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các công nghệ sản xuất thông minh đang tạo ra những chuyển dịch sâu sắc trong lĩnh vực thiết kế và kiến trúc nội thất. Tuy nhiên, theo ông Toshi Kawauchi - Giám đốc sáng lập Zoo Studio, người có hơn ba thập kỷ làm việc trong môi trường thiết kế đa văn hóa tại Nhật Bản, Hoa Kỳ và Việt Nam – công nghệ dù tiên tiến đến đâu cũng chỉ là công cụ hỗ trợ. Giá trị cốt lõi của thiết kế vẫn nằm ở tư duy, cảm xúc và bản lĩnh nghề nghiệp của con người trong việc tạo ra những không gian có ý nghĩa bền vững cho xã hội.

Mr. TOSHI KAWAUCHI – Giám đốc sáng lập Zoo Studio (ID & AD + Concept), kiến trúc sư và nhà thiết kế nội thất người Nhật Bản. Tốt nghiệp Tama Art University (Nhật Bản) và Art Center College of Design (Hoa Kỳ), ông có hơn 30 năm kinh nghiệm làm việc tại Nhật Bản, Hoa Kỳ và Việt Nam, từng giữ nhiều vị trí quản lý thiết kế tại các công ty quốc tế trước khi sáng lập Zoo Studio.

Chân dung KTS-01.png

Công nghệ là cộng sự trong sáng tạo chứ không phải chủ thể thay thế

Đánh giá vai trò của công nghệ trong thực hành thiết kế hiện nay, ông Toshi Kawauchi cho rằng cần phân định rõ ràng giữa hai nhóm yếu tố: nhóm công nghệ số như AI và dữ liệu, và nhóm vật liệu mới cùng các phương thức sản xuất thông minh. Việc “bóc tách” này giúp người làm nghề tránh rơi vào tư duy đánh đồng, từ đó sử dụng công nghệ một cách tỉnh táo và có định hướng.

Theo ông, trí tuệ nhân tạo dù ưu việt đến đâu vẫn chỉ nên được xem là một cộng sự đắc lực. AI có khả năng hỗ trợ khai mở phương án, tối ưu hóa quy trình làm việc và tăng tốc độ xử lý thông tin. Trong bối cảnh khối lượng dữ liệu ngày càng lớn và yêu cầu về tiến độ ngày càng cao, công nghệ giúp nhà thiết kế giảm tải các công việc lặp lại, qua đó dành nhiều thời gian hơn cho tư duy chiến lược và phát triển ý tưởng.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng thuật toán không thể thay thế bộ não và trái tim của người sáng tạo. Con người là một thực thể tự nhiên sở hữu chất cảm, ký ức, trải nghiệm sống và những rung động tinh tế hình thành qua thời gian. Chính những yếu tố này tạo nên chiều sâu cho không gian, điều mà công nghệ không thể mô phỏng một cách trọn vẹn. AI có thể giúp con người đi nhanh hơn, nhưng chỉ con người mới có khả năng xác định hướng đi và thổi hồn vào thiết kế.

Trong kỷ nguyên dữ liệu và vật liệu mới, thách thức lớn nhất không nằm ở sự thiếu hụt lựa chọn mà nằm ở năng lực tư duy của người làm nghề. Khi đứng trước một “ma trận” thông tin, vật liệu và công nghệ, nhà thiết kế cần bản lĩnh để sàng lọc, hệ thống hóa và lựa chọn những giải pháp phù hợp nhất với bối cảnh, con người và môi trường. Sau hơn hai thập kỷ thực chiến, ông Toshi Kawauchi cho rằng công nghệ chỉ đóng vai trò như một đòn bẩy, còn sự nhạy bén và cái tâm nghề nghiệp mới là điểm tựa vững chắc để tạo ra những công trình bền vững và có giá trị lâu dài.

Khách hàng thay đổi và yêu cầu mới đối với người làm nghề

Cùng với sự phát triển của công nghệ, tư duy và kỳ vọng của khách hàng trong lĩnh vực thiết kế cũng đã có những thay đổi rõ rệt so với khoảng 3–5 năm trước. Theo quan sát của ông Toshi Kawauchi, trước đây mối quan hệ giữa chủ đầu tư và kiến trúc sư thường được hình thành thông qua sự giới thiệu cá nhân hoặc danh tiếng của các văn phòng lớn. Thông tin khi đó tương đối hạn chế và khách hàng có xu hướng tin tưởng gần như tuyệt đối vào chuyên môn của người làm nghề.

Ngày nay, công nghệ số và AI đã phá vỡ những rào cản truyền thống, đưa khách hàng và nhà thiết kế đến gần nhau hơn bao giờ hết. Khách hàng không còn ở vị thế thụ động. Nhờ các thuật toán thông minh, họ dễ dàng tiếp cận kho dữ liệu khổng lồ về phong cách, xu hướng và giải pháp thiết kế trên toàn cầu. AI thậm chí có thể “đọc” được sở thích và hành vi của người dùng, từ đó gợi ý những hình ảnh, không gian và phong cách phù hợp chỉ sau vài tương tác trực tuyến.

Sự thay đổi này đẩy tính cá nhân hóa trong thiết kế lên mức rất cao. Khách hàng không chỉ tìm kiếm một bản vẽ đẹp hay một không gian đúng công năng, mà họ tìm kiếm sự phù hợp về tư duy, cảm xúc và lối sống. Điều này mở ra nhiều cơ hội kết nối, nhưng đồng thời cũng đặt ra áp lực lớn đối với người làm nghề trong việc thích nghi nhanh và hiểu sâu khách hàng hơn.

Trong một thế giới mà AI có thể gợi ý gần như mọi phong cách thẩm mỹ, giá trị cốt lõi của kiến trúc sư không còn nằm ở quy mô văn phòng hay số lượng dự án đã thực hiện, mà nằm ở khả năng thấu cảm và dẫn dắt. Theo ông Toshi Kawauchi, người làm nghề cần biết sử dụng công nghệ để hiểu khách hàng, nhưng phải dùng chiều sâu kinh nghiệm và bản lĩnh cá nhân để hiện thực hóa những rung cảm mà máy móc mới chỉ dừng lại ở mức gợi ý. Thiết kế, vì thế, trở thành một quá trình đối thoại liên tục giữa con người với con người, thay vì chỉ là sự trình diễn của kỹ thuật và hình ảnh.

Giá trị vượt brief và thông điệp dành cho thế hệ thiết kế trẻ

Từ kinh nghiệm thực hành lâu năm, ông Toshi Kawauchi phân biệt rõ ràng giữa những dự án chỉ “đáp ứng yêu cầu” và những dự án thực sự tạo ra giá trị. Các dự án dừng lại ở mức hoàn thành brief thường chỉ đáp ứng các tiêu chí chức năng và thẩm mỹ đã được đặt ra ban đầu. Trong khi đó, những dự án có giá trị lâu dài là những dự án biết vượt ra khỏi khuôn khổ yêu cầu, chủ động dự đoán và đề xuất những nhu cầu chưa được gọi tên, từ tính linh hoạt của không gian đến tiềm năng phát triển trong tương lai.

Giá trị của thiết kế không chỉ nằm ở hình thức, mà còn ở khả năng cải thiện trải nghiệm sống, nâng cao hiệu suất làm việc và mang lại cảm xúc tích cực cho người sử dụng. Những không gian được xây dựng trên một câu chuyện концеп (concept) rõ ràng, với bố cục thấu cảm và tính ứng dụng cao, sẽ tạo ra tác động sâu sắc hơn so với những thiết kế chỉ chú trọng vào yếu tố thị giác.

Ở góc độ xã hội, ông nhấn mạnh vai trò của thiết kế trong việc thúc đẩy tính bền vững, khả năng tiếp cận cho mọi đối tượng và sự gắn kết cộng đồng. Việc sử dụng vật liệu thân thiện môi trường, chú trọng đến vòng đời công trình và yếu tố công bằng xã hội không còn là xu hướng, mà đã trở thành trách nhiệm của người làm nghề.

Gửi gắm thông điệp đến thế hệ kiến trúc sư và nhà thiết kế trẻ trong những năm tới, ông cho rằng năng lực thích nghi với công nghệ, kỹ năng giao tiếp và tư duy bền vững sẽ quan trọng hơn bằng cấp hay phong cách cá nhân. Trong bối cảnh ngành nghề liên tục thay đổi, sự linh hoạt, khả năng học hỏi và tư duy phản biện sẽ giúp người trẻ đứng vững trước những biến động của thị trường. Công cụ có thể thay đổi, nhưng tư duy và giá trị cốt lõi mới là tài sản lâu dài của người làm thiết kế.

Bài đăng gần đây

Nhà Triển lãm Việt Nam tỏa sáng tại Triển lãm EXPO 2025 Osaka, Kansai Lần đầu tiên giành Giải Bạc
Những đồ án xuất sắc được vinh danh tại Giải thưởng Loa Thành năm 2025
Kiến tạo không gian học thuật mới: Hành trình từ thi tuyển quốc tế đến quy hoạch 1/500 tại Hòa Lạc
[Chính Thức Mở Cổng Đăng Ký] Cuộc Thi Thiết Kế Vi Mạch Cho Đô Thị Thông Minh Lần Thứ 3 | 2025 – 2026
bottom of page