Liberation Museum of Manisa: Khi gạch đá "kể" về quá khứ

Thay vì lựa chọn mô hình bảo tàng trưng bày quen thuộc, MKM tiếp cận lịch sử thông qua không gian và vật liệu. Công trình được xây dựng trên nền các dấu tích còn sót lại sau trận hỏa hoạn, nơi những mảng tường đá và gạch cũ được giữ lại và kết nối với truyền thống xây gạch lâu đời của Manisa, vốn có nguồn gốc từ thời kỳ cổ đại. Sự chồng lớp này tạo nên cảm giác liên tục: quá khứ không bị tái hiện, mà vẫn hiện diện một cách lặng lẽ trong cấu trúc mới.

Trung tâm của dự án là 14 không gian gạch độc lập, được xây dựng hoàn toàn bằng kỹ thuật kết cấu chịu lực. Các khối phòng này không đứng riêng lẻ mà được tổ chức thành một chuỗi trải nghiệm liên tiếp, trong đó mỗi không gian đại diện cho một thời điểm lịch sử khác nhau. Lịch sử ở đây không được “đọc”, mà được cảm nhận thông qua sự thay đổi của ánh sáng, tỷ lệ và hình học không gian.

Các vòm gạch, trần cuốn, mái vòm và cấu trúc dạng lều tạo nên những đối lập rõ rệt: tối – sáng, hẹp – rộng, thấp – cao. Những chuyển đổi này khiến người xem buộc phải điều chỉnh nhịp bước và cảm giác cơ thể, từ đó tiếp cận lịch sử bằng trực giác hơn là thông tin. Kiến trúc trở thành một công cụ kể chuyện thầm lặng, nơi cảm xúc dẫn đường cho nhận thức.

Quá trình xây dựng cũng được coi là một phần của ý niệm thiết kế. Sau khi hoàn thiện hệ móng bê tông, các khối phòng được thi công bằng hai loại gạch với kích thước khác nhau thông qua hệ khuôn gỗ. Khi khuôn được tháo dỡ, bề mặt gạch chịu lực mới lộ diện, để lại nhịp điệu thô mộc của kết cấu bên trong. Khoảnh khắc “lộ ra” này mang tính phát hiện, giống như cách ký ức được hé mở dần theo thời gian.