Taichung Green Museumbrary không chỉ là một công trình văn hóa quy mô lớn, mà còn là một thử nghiệm táo bạo về cách con người tiếp cận tri thức và nghệ thuật. Được thiết kế bởi SANAA, tổ hợp bảo tàng – thư viện này mở ra một mô hình không gian lai, nơi sách, nghệ thuật, thiên nhiên và con người cùng tồn tại trong trạng thái tự do và liên tục.
Một khái niệm mới cho không gian văn hóa đương đại
Tọa lạc giữa công viên xanh rộng lớn tại Đài Trung, Taichung Green Museumbrary là sự kết hợp giữa Bảo tàng Nghệ thuật Đài Trung và Thư viện Công cộng Đài Trung. Thay vì tách biệt hai thiết chế quen thuộc, công trình chủ động xóa mờ ranh giới, tạo nên một “museumbrary” – nơi việc đọc, xem, học hỏi và trải nghiệm diễn ra song song.
Với tổng diện tích hơn 58.000 m², đây là dự án văn hóa lớn nhất từng được SANAA thực hiện. Công trình gồm tám khối lập phương khổng lồ, được nâng nhẹ khỏi mặt đất và liên kết bằng các khoảng trống, lối đi, quảng trường có mái che, cho phép ánh sáng, gió và cảnh quan công viên thẩm thấu vào kiến trúc.
Kiến trúc của sự chuyển động và kết nối
Ngôn ngữ thiết kế của SANAA tiếp tục trung thành với những giá trị đã làm nên tên tuổi của họ: trong suốt, nhẹ, liên tục và không có trung tâm tuyệt đối. Lớp mặt đứng hai tầng – kính và kim loại phía trong, lưới nhôm mở rộng phía ngoài – tạo nên cảm giác công trình vừa hiện hữu vừa tan vào cảnh quan.
Theo Kazuyo Sejima, dự án được hình dung như một không gian công cộng mở, nơi mọi người có thể tự do khám phá theo nhịp điệu riêng. Ryue Nishizawa bổ sung rằng, chính sự giao thoa giữa hai chương trình – bảo tàng và thư viện – mở ra những khả năng học hỏi mới, đặc biệt với thế hệ trẻ.
Trải nghiệm không gian bên trong
Bên trong công trình là một chuỗi không gian đan cài: sảnh trung tâm ngập ánh sáng với mặt nước tĩnh lặng, các cầu nối cong mềm, lối đi xoắn ốc và những ô cửa nội thất cho phép nhìn xuyên giữa các khu chức năng. Khu bảo tàng sở hữu không gian trưng bày cao tới 27m – cao nhất tại Đài Loan – cùng năm phòng triển lãm có tỷ lệ, vật liệu và ánh sáng khác nhau.
Không gian thư viện được tổ chức như những tầng đọc mở, với trần mềm, kệ sách thấp và tầm nhìn rộng ra công viên. Ở tầng cao nhất, khu đọc sách trở thành nơi giao thoa giữa thành phố, thiên nhiên và tri thức.
Kiến trúc hòa cùng công viên và đời sống đô thị
Điểm đặc biệt của Taichung Green Museumbrary nằm ở mối quan hệ mật thiết với công viên Central Park rộng 67 ha. Các quảng trường bê tông uốn lượn, mái che lớn và khu vườn trên mái Culture Forest cho phép công trình hoạt động như một phần của cảnh quan, chứ không phải một khối kiến trúc khép kín.
Tinh thần này phản ánh rõ triết lý của SANAA: kiến trúc không áp đặt cách sử dụng, mà tạo điều kiện để con người tự tìm thấy cách hiện diện của mình trong không gian.
Một mô hình cho tương lai của thiết chế văn hóa
Taichung Green Museumbrary không chỉ là nơi lưu giữ sách hay trưng bày nghệ thuật. Công trình đề xuất một cách tiếp cận mới: không gian văn hóa như một hệ sinh thái mở, nơi tri thức, sáng tạo và thiên nhiên liên tục đối thoại. Trong bối cảnh các đô thị châu Á ngày càng dày đặc, đây có thể xem là một hình mẫu đáng chú ý cho tương lai của kiến trúc công cộng.
