Ẩn mình trên một khu đất hẹp giữa khu dân cư Fukasawa, phía tây nam Tokyo, ngôi nhà do MIDW thiết kế là một cách tiếp cận tinh giản nhưng sâu sắc với kiến trúc gỗ truyền thống Nhật Bản. Thông qua hệ khung cột – dầm lặp nhịp, công trình tạo nên trải nghiệm không gian tĩnh tại, liên tục và vượt lên trên giới hạn diện tích thực.
Kiến trúc gỗ trong bối cảnh đô thị chật hẹp
Fukasawa là khu dân cư yên tĩnh với những ngôi nhà nhỏ nằm san sát trên các lô đất hẹp và sâu – một cấu trúc đô thị quen thuộc tại Tokyo. Ngôi nhà mới của MIDW được đặt vừa vặn vào mặt tiền hẹp, với chiều ngang chỉ hơn 2,7m và chiều sâu gần 14m, đòi hỏi kiến trúc sư phải tối ưu từng quyết định về kết cấu và không gian.
Thay vì xem đây là hạn chế, nhóm thiết kế coi điều kiện khu đất như một dữ kiện nền tảng để định hình bản sắc công trình. Sáu bức tường chịu lực dạng giàn, kết nối bởi hệ dầm gỗ chạy suốt chiều dài nhà, trở thành “xương sống” kiến trúc – vừa đảm bảo kết cấu, vừa tạo nhịp điệu thị giác xuyên suốt.
Diễn giải đương đại của kết cấu truyền thống
Theo kiến trúc sư Daisuke Hattori, tinh thần của dự án bắt nguồn từ hệ kết cấu cột – dầm gỗ truyền thống Nhật Bản, thường thấy trong đền chùa và nhà cổ. Thay vì tái hiện theo lối hoài niệm, MIDW chọn cách diễn giải đương đại: để kết cấu lộ diện, rõ ràng và trở thành yếu tố tổ chức không gian.
Bước vào bên trong, sàn nhà được hạ thấp nhẹ, tạo cảm giác tách biệt với phố xá bên ngoài. Từ đây, các không gian mở ra theo chiều dọc, dẫn dắt ánh sáng và bóng đổ thay đổi dần theo cao độ. Cầu thang thẳng đưa người sử dụng lên tầng trên – nơi không gian trở nên thoáng hơn, sáng hơn, và nhịp dầm gỗ hiện rõ, mang lại cảm giác thư thái, đều đặn.
Tính liên tục và cảm giác rộng mở
Một trong những mục tiêu chính của công trình là tạo cảm giác rộng rãi vượt quá kích thước thực. Để đạt được điều này, MIDW phối hợp chặt chẽ với kỹ sư kết cấu và nhà thiết kế nội thất, xử lý các yếu tố ở nhiều tỷ lệ khác nhau – từ cột, dầm đến bàn bếp và chi tiết nội thất – như một hệ liên tục.
Việc tránh thay đổi đột ngột về tỷ lệ và vật liệu giúp không gian liền mạch, không bị chia cắt. Kết quả là một ngôi nhà nhỏ về diện tích nhưng giàu chiều sâu trải nghiệm, nơi “tính đặc thù” của bối cảnh và “tính phổ quát” của ngôn ngữ kiến trúc cùng tồn tại hài hòa.
