Lần đầu tiên, một kiến trúc sư Việt Nam được vinh danh tại Giải thưởng Kiến trúc bền vững toàn cầu – giải thưởng quốc tế uy tín tôn vinh những thực hành kiến trúc vì con người, cộng đồng và môi trường. Tại lễ trao giải năm 2025 diễn ra ở Venice (Italia), kiến trúc sư Hoàng Thúc Hào được ghi nhận cho hơn hai thập kỷ kiên trì theo đuổi con đường kiến trúc nhân văn, gắn bó sâu sắc với bối cảnh tự nhiên và văn hóa bản địa Việt Nam.
Lễ trao Global Award for Sustainable Architecture 2025 vừa diễn ra tại Venice đã đánh dấu một cột mốc quan trọng đối với kiến trúc Việt Nam, khi Hoàng Thúc Hào trở thành người Việt Nam đầu tiên được trao giải thưởng danh giá này.
Giải thưởng được sáng lập năm 2006 bởi GS.TS Jana Revedin và từ năm 2011 được UNESCO bảo trợ, đồng thời nằm trong hệ thống giải thưởng uy tín của Liên hiệp Kiến trúc sư Thế giới (UIA). Mỗi năm, giải thưởng tôn vinh những kiến trúc sư tiên phong trong tư duy sinh thái, nhân văn và phát triển bền vững trên phạm vi toàn cầu.
Một giải thưởng cho kiến trúc vì con người và cộng đồng
Năm 2025, Global Award for Sustainable Architecture vinh danh 5 kiến trúc sư đến từ Việt Nam, Morocco, Ecuador, Đức và Pháp – Mỹ. Các cá nhân được lựa chọn đều có điểm chung là những đóng góp dài hạn cho kiến trúc cộng đồng, kiến trúc sinh thái và các mô hình phát triển bền vững, đặc biệt tại những khu vực dễ bị tổn thương.
Với trường hợp của Hoàng Thúc Hào, ban tổ chức ghi nhận hành trình hơn 20 năm kiến tạo những công trình không chạy theo biểu tượng hình thức, mà tập trung vào giá trị xã hội, giáo dục và văn hóa – từ vùng cao nguyên đá Hà Giang, các bản làng miền núi phía Bắc cho đến những khu vực chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu ở miền Trung.
Kiến trúc như một hành động xã hội
Phát biểu tại lễ trao giải ở Venice, kiến trúc sư Hoàng Thúc Hào chia sẻ:
“Kiến trúc không chỉ là xây dựng công trình, mà là xây dựng con người và cộng đồng. Chúng ta không làm kiến trúc cho bản thân, mà làm để kết nối, lắng nghe và đồng sáng tạo cùng xã hội.”
Tuyên ngôn này phản ánh rõ triết lý thiết kế xuyên suốt trong các dự án của ông: kiến trúc không áp đặt, mà đối thoại với con người, khí hậu và văn hóa bản địa, tạo ra những không gian sống có khả năng nuôi dưỡng cộng đồng lâu dài.
Từ tri thức hàn lâm đến bản sắc địa phương
Sinh năm 1971 tại Hà Nội, kiến trúc sư Hoàng Thúc Hào hiện là giảng viên Đại học Xây dựng Hà Nội, đồng thời giữ vai trò Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam. Ông cũng là người sáng lập văn phòng 1+1>2 Architecture, nổi tiếng với các dự án kiến trúc cộng đồng tại vùng sâu, vùng xa.
Một trong những công trình tiêu biểu là Trường Tiểu học Lũng Luông (Thái Nguyên) – dự án được ví như “hoa rừng” giữa núi non, sử dụng vật liệu địa phương, giải pháp khí hậu thụ động và không gian mở để tạo nên môi trường học tập thân thiện, bền vững và giàu tính nhân văn.
Cho đến nay, các tác phẩm của Hoàng Thúc Hào đã giành gần 100 giải thưởng trong nước và quốc tế, không chỉ trong lĩnh vực kiến trúc mà còn ở các hạng mục văn hóa – nghệ thuật và phát triển cộng đồng.
Một dấu mốc cho kiến trúc Việt Nam trên bản đồ thế giới
Việc kiến trúc sư Hoàng Thúc Hào được trao Global Award for Sustainable Architecture 2025 không chỉ là sự ghi nhận dành cho cá nhân, mà còn là dấu mốc quan trọng của kiến trúc Việt Nam trong dòng chảy quốc tế. Giải thưởng cho thấy những thực hành kiến trúc gắn với cộng đồng, bản sắc và môi trường hoàn toàn có thể tạo ra tiếng nói mạnh mẽ, vượt ra ngoài biên giới quốc gia.
Với Design Plus, đây là một câu chuyện truyền cảm hứng về cách kiến trúc Việt Nam có thể bước ra thế giới bằng chính giá trị nội tại của mình – bền bỉ, khiêm nhường và đầy trách nhiệm với con người lẫn hành tinh.
