Quảng trường văn hoá Yiwu | Kiến trúc công cộng và khát vọng bản sắc đô thị

Khi Quảng trường văn hoá Yiwu được đưa vào quy hoạch đô thị trung tâm của tỉnh Chiết Giang, thành phố bắt đầu một giai đoạn chuyển mình quan trọng, hướng đến hình ảnh của một đô thị mang tầm vóc quốc tế. Nhu cầu về một công trình mang tính biểu tượng – không chỉ để sử dụng, mà còn để “nói lên điều gì đó” về bản sắc, sự cởi mở và định hướng tương lai – trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết. Trong bối cảnh ấy, Yiwu Cultural Square được kỳ vọng như một tuyên ngôn kiến trúc, đánh dấu bước chuyển từ một thành phố sản xuất sang một không gian đô thị có chiều sâu văn hóa.

Quảng trường văn hoá Yiwu được thiết kế như một tổ hợp văn hóa quy mô lớn, tích hợp nhiều chức năng từ văn hóa – giải trí, giáo dục – đào tạo cho đến thể thao và chăm sóc sức khỏe. Với khối tích lớn và ngôn ngữ kiến trúc tối giản, công trình tạo ra sự tương phản mạnh mẽ với các công trình xung quanh, vốn nhỏ và dày đặc. Tuy nhiên, thay vì tìm kiếm tính biểu tượng bằng hình thức phô trương, dự án lựa chọn cách tiếp cận kín đáo hơn, đặt trải nghiệm không gian và tính công cộng làm trọng tâm.

Trái với mô hình quen thuộc của một trung tâm văn hóa với đại sảnh khép kín, “trái tim” của Quảng trường văn hoá Yiwu là một không gian sân trong ba chiều. Tại đây, quảng trường trũng được kết nối với vườn mái thông qua hệ thống dốc và bậc thang lớn, tạo nên một chuỗi không gian liên tục, nơi kiến trúc và cảnh quan đan xen vào nhau. Khi con người di chuyển, không gian không hiện ra một cách tức thì mà dần được mở ra theo từng lớp, mang đến những trải nghiệm thị giác và cảm xúc khác nhau.

Cách tổ chức không gian này gợi nhắc đến tư duy sắp đặt của vườn truyền thống Trung Hoa, nơi sự chuyển tiếp, che – mở và nhịp điệu di chuyển đóng vai trò quan trọng không kém hình thức. Tuy nhiên, thay vì sao chép ngôn ngữ truyền thống, dự án diễn giải lại tinh thần ấy bằng tư duy kiến trúc đương đại, thông qua hình khối lớn, mặt phẳng rõ ràng và sự tiết chế trong chi tiết. Kiến trúc ở đây không kể một câu chuyện hoài niệm, mà đặt truyền thống vào một bối cảnh mới, rộng mở hơn.

Tại lối vào chính, hệ mái lớn vươn ra như một đám mây lơ lửng, tạo nên một không gian xám rộng bên dưới. Không gian này gợi liên tưởng đến các mô hình không gian công cộng truyền thống của vùng Giang Nam như sân khấu, từ đường hay quảng trường làng – nơi con người tụ họp, quan sát và tương tác. Đây không chỉ là một giải pháp hình thức, mà còn là cách công trình đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa cộng đồng vốn đã ăn sâu trong đời sống khu vực.