Điểm chạm của Thiết kế, Sáng tạo & Kiến tạo Không gian
Golden Pin Design Award 2025 tiếp tục là một trong những giải thưởng thiết kế quốc tế uy tín đến từ Đài Loan, do Industrial Development Bureau (Bộ Kinh tế Đài Loan) phối hợp cùng Taiwan Design Research tổ chức. Lễ trao giải diễn ra tại Taipei Performing Arts Center vào ngày 5 tháng 12 năm 2025, với 90 tác phẩm vào vòng chung kết và 22 dự án được trao danh hiệu Best Design đến từ nhiều quốc gia như Đài Loan, Trung Quốc, Nhật Bản, Đức, Mỹ và cả Việt Nam.
Các tác phẩm được chọn là những tác ph ẩm nghệ thuật sắp đặt thu nhỏ, tối giản mang tên "雜魚學" của EMBERS, được tạo ra từ các vật liệu ven biển tìm thấy, bao gồm đá nhỏ, gỗ trôi và dây thép mảnh mai.
Điểm nổi bật của mùa giải năm nay không chỉ nằm ở tính thẩm mỹ hay sự đổi mới kỹ thuật, mà còn ở khả năng giải quyết những vấn đề thực tiễn của xã hội. Theo nhận định của giám khảo Uwe Cremering (CEO iF Design Award), nhiều dự án xuất sắc đều thể hiện rõ vai trò của thiết kế như một công cụ tạo ra tác động tích cực và bền vững cho cộng đồng.
Trong nhóm Product Design, nổi bật là Aquacendo LightUp Filtered Bottle – sản phẩm kết hợp giữa bình nước, hệ thống lọc vi sinh và đèn LED năng lượng mặt trời. Thiết kế này không chỉ phục vụ nhu cầu sinh hoạt cơ bản mà còn hướng đến các khu vực thiếu nước sạch và điện năng. Dự án bắt nguồn từ trải nghiệm thực tế của Ray Ko – một nhà sáng lập trẻ người Đài Loan, người đã chứng kiến những khó khăn tại các cộng đồng châu Phi, từ đó phát triển giải pháp thiết kế mang tính nhân văn cao.
Một dự án khác là SOMO Solar Lighting System của Sonnenglas®, thương hiệu đến từ Đức, tập trung vào việc cung cấp nguồn sáng bền vững thay thế đèn dầu truyền thống. Sản phẩm không chỉ mang tính công nghệ mà còn gắn với mô hình thương mại công bằng, hỗ trợ các cộng đồng tại châu Phi thông qua việc sản xuất và thủ công địa phương.
Trong lĩnh vực Communication Design, poster đặc biệt của Nausicaä of the Valley of the Wind (Studio Ghibli) phiên bản Đài Loan gây ấn tượng mạnh với phong cách minh họa mang tính cổ điển, gợi nhắc đến các bộ bách khoa sinh vật (bestiary). Thiết kế nhấn mạnh sự đối lập giữa con người và thiên nhiên, đồng thời phản ánh tinh thần bảo vệ môi trường vốn là cốt lõi của bộ phim.
Ở hạng mục Spatial Design, Taichung Green Museumbrary do SANAA và Ricky Liu and Associates thực hiện là một dự án quy mô lớn kết hợp thư viện và bảo tàng nghệ thuật. Công trình sử dụng hình khối nhẹ, mặt đứng kim loại phản chiếu và bố cục mở nhằm xóa nhòa ranh giới giữa kiến trúc, thiên nhiên và trải nghiệm học tập – sáng tạo.
Bên cạnh đó, dự án LACY STEPS của TROP (Thái Lan) cũng được vinh danh, với thiết kế không gian sân lõm kết hợp cấu trúc bậc thang kim loại, tạo nên một không gian đa chức năng vừa mang tính kiến trúc, vừa là cảnh quan tương tác.
Aquacendo LightUp Filtered Bottle, một thiết kế thông minh giành nhiều giải thưởng quốc tế. Nó tích hợp 3 chức năng: bình đựng nước, bộ lọc nước siêu lọc và đèn ngủ LED chạy bằng năng lượng mặt trời, lý tưởng cho các hoạt động ngoài trời.
NHẬN XÉT
Golden Pin Design Award 2025 cho thấy rõ một sự chuyển dịch quan trọng trong tư duy thiết kế đương đại: thiết kế không còn chỉ là “tạo hình” mà đang trở thành một hệ công cụ giải quyết vấn đề xã hội, môi trường và con người.
Điểm đáng chú ý là nhiều dự án không bắt đầu từ ý tưởng thẩm mỹ, mà xuất phát từ những thiếu hụt rất thực tế: nước sạch, ánh sáng, không gian công cộng hay giáo dục. Điều này khiến thiết kế trở nên gần với đời sống hơn, đồng thời cũng đặt trách nhiệm lớn hơn lên vai nhà thiết kế – không chỉ sáng tạo mà còn phải hiểu bối cảnh xã hội.
Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rằng khi thiết kế gắn quá chặt với “giải pháp xã hội”, đôi khi nó dễ bị định hướng thành công cụ truyền thông hoặc biểu tượng hơn là một hệ thống vận hành bền vững. Câu hỏi đặt ra là: những sản phẩm này có thực sự thay đổi cấu trúc vấn đề, hay chỉ giải quyết phần nổi dễ thấy nhất?
Dù vậy, không thể phủ nhận rằng các dự án năm nay đều thể hiện một tinh thần chung: đưa thiết kế trở lại với trách nhiệm xã hội và môi trường. Đây là hướng đi cần thiết, đặc biệt trong bối cảnh khủng hoảng khí hậu và bất bình đẳng ngày càng rõ rệt.
Có thể nói, Golden Pin 2025 không chỉ là một cuộc thi thiết kế, mà là một bản đồ phản ánh cách thế giới đang nhìn nhận lại vai trò của thiết kế – từ thẩm mỹ sang tác động, từ sản phẩm sang hệ sinh thái giải pháp.
