Điểm chạm của Thiết kế, Sáng tạo & Kiến tạo Không gian
Khám phá giải pháp phá vỡ cấu trúc căn hộ mẫu tại P2Ciputra Hà Nội - khi ranh giới phòng ốc bị xóa bỏ để nhường chỗ cho một "khoảng sân" kết nối, tái lập giá trị cốt lõi của không gian sống gia đình.
Bằng cách tái hiện cấu trúc "mái hiên tưởng tượng" trên một mặt sàn chung cư tầng cao, các nhà thiết kế đã tạo ra một vùng đệm đa chức năng đầy linh hoạt.
Bối cảnh đô thị hiện đại tại các siêu đô thị như Hà Nội đang đặt ra một bài toán nghịch lý cho kiến trúc nhà ở: diện tích mặt sàn có thể tỷ lệ thuận với mức thu nhập, nhưng độ thoáng đãng và tính kết nối tinh thần lại thường tỷ lệ nghịch với sự gia tăng của các bức tường phân chia chức năng. Tại các khu đô thị cao cấp mang tính biểu mẫu như Ciputra, các căn hộ thường được bàn giao với một công thức rập khuôn: những khối hành lang dài, các phòng ngủ khép kín chia nhỏ không gian và một khu vực sinh hoạt chung bị kẹp giữa những lối giao thông nội bộ. Lối tư duy phân rã mặt bằng cơ học này vô hình trung tạo ra những ốc đảo cô lập ngay trong chính một mái nhà, làm đứt gãy sợi dây tương tác vô hình giữa các thành viên.
Đứng trước đề bài cải tạo căn hộ P2Ciputra rộng 180 m2, nhóm kiến trúc sư không chọn lối mòn của việc gia cố hay thay đổi bề mặt vật liệu. Thay vào đó, họ tiếp cận dự án bằng một phương án giải cấu trúc mạnh mẽ: loại bỏ tư duy phân chia phòng ốc truyền thống để nhường chỗ cho một cấu trúc không gian mở hoàn toàn, lấy sự tương tác của con người làm gốc. Mục tiêu quan trọng của phương án thiết kế không chỉ là tạo ra một căn hộ sang trọng, mà là kiến tạo một hệ sinh thái chuyển động, nơi mọi người có thể quan sát, giao tiếp trong từng khoảnh khắc sinh hoạt hằng ngày.
Điểm mấu chốt và cũng là tuyên ngôn kiến trúc sắc sảo nhất của công trình chính là sự xuất hiện của một "khoảng sân tưởng tượng" đặt ngay tại trung tâm mặt bằng. Trong cấu trúc nhà truyền thống Việt Nam, sân trong hay giếng trời luôn đóng vai trò là trái tim của ngôi nhà, là nơi điều hòa vi khí hậu và là không gian sinh hoạt cộng đồng mang tính biểu tượng. Bằng cách tái hiện cấu trúc kinh điển này trên một mặt sàn chung cư tầng cao, các nhà thiết kế đã tạo ra một vùng đệm đa chức năng đầy linh hoạt. Chiếc "sân" này không bị giới hạn bởi công năng cố định; nó vừa là phòng khách, rạp chiếu phim thu nhỏ, nơi học tập, không gian chơi nhạc cụ, vừa là sảnh ăn gắn kết.
Thay vì đóng kín bằng các mảng tường bê tông hay thạch cao dày đặc, các phòng riêng tư giờ đây được ngăn chia bằng hệ thống cửa kính trượt khổ lớn, kết hợp hài hòa cùng các hệ cổng gỗ đóng vai trò như các khoảng đệm hành lang.
Để hiện thực hóa ý tưởng này, nhóm thiết kế đã áp dụng thủ pháp xử lý cao độ của trần và sàn một cách tinh tế. Toàn bộ trần trong khu vực trung tâm được đẩy cao lên mức tối đa có thể của hạ tầng tòa nhà, tạo nên một khoảng thông thoáng vượt trội về mặt thể tích không gian. Ngược lại, cao độ sàn của vùng "sân trong" này lại được hạ thấp hơn một nấc so với các dải không gian xung quanh. Sự thay đổi cốt sàn dù rất nhỏ nhưng lại đóng vai trò như một biên giới vô hình đầy ẩn ý, tách biệt không gian sinh hoạt chung với các lối giao thông nội bộ mà không cần đến bất kỳ một bức tường ngăn cách vật lý nào.
Mối quan hệ giữa "sân" và "hiên" tiếp tục được biểu đạt thông qua cách tổ chức hệ thống phòng ngủ xung quanh. Thay vì đóng kín bằng các mảng tường bê tông hay thạch cao dày đặc, các phòng riêng tư giờ đây được ngăn chia bằng hệ thống cửa kính trượt khổ lớn, kết hợp hài hòa cùng các hệ cổng gỗ đóng vai trò như các khoảng đệm hành lang. Vào ban ngày hoặc khi không cần đến sự biệt lập tuyệt đối, toàn bộ hệ cửa kính có thể được thu gọn hoàn toàn, biến các phòng ngủ thành những khoảng mở nối dài diện tích ra sân trung tâm. Cách xử lý này tạo ra một kịch bản không gian có tính đàn hồi cao: đóng mở linh hoạt tùy thuộc vào nhu cầu trồi sụt của cảm xúc và sinh hoạt. Từ bất kỳ vị trí nào trong nhà, dù là đang nấu ăn ở bếp, đọc sách ở góc phòng hay nghỉ ngơi trên giường, các thành viên đều giữ được một tầm nhìn xuyên suốt để tương tác và kết nối với nhau.
Sự mạch lạc trong ngôn ngữ thiết kế còn được thể hiện rõ nét qua khu vực bếp và quầy bar. Trải dài theo phương ngang của căn hộ, hệ tủ bếp và đảo bar được thiết kế như một vệt chuyển động liên tục, định hình không gian bằng những đường nét tối giản và dứt khoát. Điểm khởi nguồn của tuyến công năng này là một khối tường đá tự nhiên thô mộc, tạo nên một đối trọng thị giác mạnh mẽ với chất liệu gỗ ấm áp chủ đạo của toàn căn hộ. Sự kết hợp giữa bề mặt mát lạnh của đá và sự mịn màng, ấm áp của gỗ tạo nên một cấu trúc bề mặt giàu tính cảm xúc. Phần sàn đá cẩm thạch hiện trạng của căn hộ cũ không bị phá dỡ một cách lãng phí mà được giữ lại, tiến hành tân trang và đánh bóng lại một cách tỉ mỉ để hòa nhập vào dải màu sắc và tinh thần đương đại mới của công trình.
Tận dụng ưu thế của một căn hộ góc thuộc phân khu Parklane, các kiến trúc sư đã thay thế các mảng tường bao che hướng ngoại bằng các tấm kính lớn sát trần. Giải pháp này không chỉ tối ưu hóa việc đón nhận ánh sáng tự nhiên vào sâu trong lõi nhà mà còn mở ra một tầm nhìn panorama ngoạn mục hướng thẳng ra khoảng xanh trải dài của sân golf và cảnh quan nội khu lân cận. Thiên nhiên bên ngoài ban công, với những chậu cây xanh được tuyển chọn kỹ lưỡng, lọt vào tầm mắt qua lớp kính trong suốt, đóng vai trò như một bức tranh phông nền chuyển đổi không ngừng theo thời gian và thời tiết trong ngày.
Căn hộ P2Ciputra là một minh chứng thực tế đầy thuyết phục cho thấy vai trò của kiến trúc sư không chỉ dừng lại ở việc sắp xếp đồ đạc hay trang trí bề mặt. Bằng cách dũng cảm từ bỏ một phòng ngủ để đổi lấy một khoảng trống giá trị, giải phóng mặt bằng khỏi những định kiến rập khuôn, công trình đã định hình một tư duy mới về không gian sống cao tầng. Đó là nơi kiến trúc đóng vai trò như một chất xúc tác, nuôi dưỡng và duy trì các mối quan hệ gia đình một cách bền vững và nhân văn nhất.
