
Khi chất lượng sống trở thành thước đo mới của phát triển đô thị
"Thiết kế không còn được đánh giá bằng hình ảnh hay số lượng sản phẩm, mà bằng chất lượng sống và mức độ tin cậy mà dự án mang lại cho cộng đồng."

Trong bối cảnh thị trường bất động sản Việt Nam đang trải qua những chu kỳ điều chỉnh mạnh, các quyết định thiết kế ngày càng chịu áp lực phải trả lời những câu hỏi dài hạn hơn: không gian này sẽ vận hành ra sao, cộng đồng nào sẽ hình thành, và giá trị sống nào được tạo ra sau nhiều năm sử dụng. Theo kiến trúc sư Thiện Dương, năm 2026 sẽ đánh dấu một giai đoạn chuyển dịch quan trọng, khi thiết kế không còn được đánh giá chủ yếu bằng hình ảnh hay số lượng sản phẩm, mà bằng chất lượng sống, khả năng thích ứng khí hậu và mức độ tin cậy mà dự án mang lại cho cộng đồng.

Thiết kế đang rời xa mục tiêu phát triển số lượng để quay về giá trị dài hạn
Nhìn vào bức tranh tổng thể, kiến trúc sư Thiện Dương cho rằng làn sóng phát triển mạnh mẽ của các dự án du lịch – nghỉ dưỡng trong những năm gần đây đã tạo ra ảnh hưởng tích cực lan tỏa đến môi trường xây dựng tại Việt Nam. Các khu resort ven biển và tổ hợp hospitality quy mô lớn đang âm thầm nâng chuẩn về chất lượng thiết kế, tích hợp cảnh quan và trải nghiệm người dùng, từ đó đặt ra kỳ vọng cao hơn cho các loại hình phát triển khác.
Song song đó, khi thị trường nhà ở dần phục hồi sau giai đoạn chững lại, câu hỏi đặt ra không còn đơn thuần là “xây được bao nhiêu căn hộ”, mà là “chúng ta đang tạo ra những khu dân cư như thế nào”. Theo ông, sự khác biệt lớn nhất giữa các chủ đầu tư nằm ở tầm nhìn: giữa phát triển mang tính đầu cơ ngắn hạn và chiến lược tạo dựng giá trị lâu dài. Những dự án được quản lý tốt, có môi trường sống chất lượng và vận hành bền vững sẽ tạo dựng niềm tin thị trường, và về dài hạn luôn vượt trội hơn các mô hình phát triển cơ hội.
Trong bối cảnh đô thị mật độ cao tại Việt Nam, các yếu tố từng bị xem là “phụ trợ” như ánh sáng tự nhiên, thông gió chéo, không gian sinh hoạt chung, khả năng thích ứng với nắng nóng và ngập nước đang trở thành tiêu chí cốt lõi của chất lượng sống. Đây không chỉ là vấn đề thiết kế, mà là câu chuyện về trách nhiệm đô thị.

Niềm tin giữa chủ đầu tư và kiến trúc sư đang quyết định chất lượng thiết kế
Theo kiến trúc sư Thiện Dương, một trong những yếu tố ảnh hưởng mạnh mẽ đến chất lượng thiết kế hiện nay không nằm ở bản thân brief, mà ở cấu trúc quản lý nội bộ của chủ đầu tư. Nhiều dự án có đội ngũ quản lý thiết kế nội bộ rất mạnh, điều này có thể mang lại lợi thế về kiểm soát rủi ro, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ biến quá trình thiết kế thành một chuỗi quyết định mang tính “vi mô hóa”.
Khi các quyết định bị can thiệp quá sâu ở cấp chi tiết, quá trình sáng tạo dễ rơi vào trạng thái phản ứng bị động, thiếu nhất quán và giảm tính đổi mới. Theo ông, thay vì kiểm soát từng đường nét, các chủ đầu tư nên đầu tư nhiều hơn vào giai đoạn lựa chọn đối tác thiết kế: nghiên cứu kỹ năng lực, tư duy và kinh nghiệm của kiến trúc sư, sau đó trao cho họ vai trò dẫn dắt chuyên môn.
Trong cách tiếp cận này, bộ phận quản lý thiết kế nội bộ giữ vai trò thiết lập mục tiêu kinh doanh, quản trị rủi ro và đảm bảo sự phối hợp giữa các phòng ban – chứ không phải thay thế vai trò sáng tạo của đơn vị tư vấn. Khi niềm tin được đặt đúng chỗ, dự án sẽ vận hành mạch lạc hơn, và các giải pháp kiến trúc, nội thất, cảnh quan có điều kiện phát huy giá trị tổng thể.
Các dự án tiêu biểu của:
Arch. THIEN DUONG
Đô thị Việt Nam đang đứng trước cơ hội định hình bản sắc từ chính bối cảnh sống
Ở góc độ bối cảnh, kiến trúc sư Thiện Dương cho rằng Việt Nam sở hữu những cơ hội rất đặc thù nhưng vẫn chưa được khai thác đúng mức. Một trong số đó là mối quan hệ giữa đô thị hóa nhanh và văn hóa đường phố giàu sức sống. Không ít dự án hiện nay vẫn có xu hướng “quay lưng với đường phố”, tạo ra các khối phát triển khép kín, tách rời đời sống xung quanh.
Trong khi đó, các con hẻm, vỉa hè và không gian bán công cộng chính là nơi hình thành bản sắc đô thị Việt Nam. Việc thiết kế các dự án nhà ở, phức hợp hay hospitality có khả năng hỗ trợ và cộng hưởng với đời sống đường phố – thay vì triệt tiêu nó – là một tiềm năng lớn chưa được khai thác đầy đủ.
Một cơ hội khác nằm ở thiết kế thích ứng khí hậu. Với đường bờ biển dài, khí hậu đa dạng và điều kiện môi trường khắc nghiệt, Việt Nam hoàn toàn có thể phát triển các mô hình kiến trúc đương đại phản hồi tốt với gió mùa, độ ẩm, muối biển và nhiệt độ cao, thay vì áp dụng máy móc các “phong cách quốc tế” mang tính hình thức. Theo ông, thiết kế chỉ thực sự bền vững khi kiến trúc, nội thất và cảnh quan được nhìn nhận như một thể thống nhất, cùng kể một câu chuyện không gian xuyên suốt.
Kiến trúc sư Thiện Dương hiện là Giám đốc điều hành GroupGSA Việt Nam – công ty kiến trúc đến từ Úc với hơn 45 năm kinh nghiệm toàn cầu. Ông là thành viên Chartered của Viện Kiến trúc Hoàng gia Anh (RIBA), Chủ tịch Hội đồng Giám khảo Vietnam Property Awards và Asia Property Awards, đồng thời là thành viên Ban Giám đốc Hội đồng Công trình Xanh Việt Nam. Với hơn 25 năm kinh nghiệm quốc tế, ông đã dẫn dắt nhiều dự án quy mô lớn trong các lĩnh vực giáo dục, phức hợp thương mại, khách sạn – nghỉ dưỡng và nhà ở cao cấp tại Việt Nam và nhiều quốc gia khác.
Công ty:
GroupGSA Việt Nam
Website:
Xem tiếp các dự án tiêu biểu của:
Arch. THIEN DUONG



