Giữa vùng đất miền Tây Nam Bộ với khí hậu nắng gắt, ẩm ướt và nhịp sống gắn liền với sông nước, việc tạo dựng một không gian ở vừa thích ứng với điều kiện tự nhiên, vừa mang lại cảm giác an yên cho con người là một thách thức không nhỏ. VU House ra đời như một lời hồi đáp nhẹ nhàng cho bài toán đó – một ngôi nhà không tìm cách chống lại thiên nhiên, mà chọn cách sống cùng nắng, gió và thời gian.
Công trình được hình thành từ mong muốn tạo ra một nơi ở đúng nghĩa “trú ẩn”, nơi con người có thể rời xa sự ồn ào, oi bức bên ngoài để trở về với nhịp sống nhẹ nhàng, thư thái. Ý niệm “giấc mơ trưa” không chỉ là một hình ảnh mang tính gợi cảm xúc, mà còn phản ánh tinh thần thiết kế xuyên suốt của ngôi nhà: chậm, lặng và sâu. Đó là trạng thái nửa tỉnh nửa mơ quen thuộc của miền nắng gió, nơi thời gian dường như trôi chậm lại dưới những tán cây và hiên nhà rợp bóng.
Hình khối kiến trúc của VU House được tổ chức mạch lạc, rõ ràng, tránh sự phô trương không cần thiết. Ngôi nhà không hướng tới việc tạo ấn tượng mạnh từ bên ngoài, mà tập trung vào chất lượng không gian bên trong. Các khối chức năng được bố trí theo trật tự hợp lý, tạo nên những khoảng chuyển tiếp mềm mại giữa trong và ngoài. Chính những lớp không gian đệm này giúp giảm bớt tác động trực tiếp của nắng nóng, đồng thời mang lại cảm giác dễ chịu cho người sử dụng.
Một trong những điểm nổi bật của VU House là cách khai thác yếu tố vi khí hậu bản địa. Thay vì sử dụng các giải pháp kỹ thuật phức tạp, công trình ưu tiên những giải pháp thụ động quen thuộc với kiến trúc miền nhiệt đới: hiên rộng, mái đua, khoảng sân trong và các mảng mở có kiểm soát. Những yếu tố này giúp ngôi nhà đón gió tự nhiên, hạn chế bức xạ mặt trời và tạo sự lưu thông không khí liên tục.
Không gian sinh hoạt chung được tổ chức theo hướng mở, liên thông giữa phòng khách, bếp và khu ăn uống. Sự liên kết này không chỉ giúp tăng cảm giác rộng rãi mà còn phản ánh lối sống gắn kết, quây quần đặc trưng của gia đình miền Tây. Các hoạt động sinh hoạt diễn ra trong cùng một không gian nhưng vẫn có sự phân định tương đối thông qua cao độ sàn, ánh sáng và cách bố trí nội thất. Điều này tạo nên sự linh hoạt trong sử dụng mà không làm mất đi tính riêng tư cần thiết.
Ánh sáng tự nhiên được đưa vào công trình một cách tiết chế và có chủ đích. Các ô cửa, khoảng mở và sân trong được tính toán kỹ lưỡng để ánh sáng có thể lan tỏa nhẹ nhàng, tránh cảm giác chói gắt. Ánh sáng trong VU House không đóng vai trò phô diễn, mà trở thành yếu tố tạo nhịp điệu cho không gian, thay đổi theo thời gian trong ngày. Buổi sáng, ánh sáng dịu nhẹ len qua các lớp không gian; buổi trưa, ánh nắng được lọc qua mái hiên và cây xanh; chiều xuống, không gian trở nên trầm lắng với những mảng sáng.
Vật liệu sử dụng trong VU House mang đậm tinh thần mộc mạc và gần gũi. Gạch, bê tông, gỗ và các vật liệu hoàn thiện thô được sử dụng một cách nhất quán, giữ lại chất cảm tự nhiên thay vì che phủ bằng những lớp hoàn thiện cầu kỳ. Bảng màu trung tính, thiên về các gam trầm, giúp không gian trở nên dịu mắt và dễ chịu trong điều kiện ánh sáng mạnh của miền Tây.
Không gian riêng tư trong VU House được bố trí lùi sâu hơn, tách khỏi khu sinh hoạt chung, tạo cảm giác yên tĩnh và thư giãn. Phòng ngủ và các không gian cá nhân đều có sự kết nối vừa phải với thiên nhiên thông qua cửa sổ, khoảng xanh hoặc sân trong nhỏ. Cách tổ chức này giúp người ở luôn cảm nhận được sự hiện diện của thiên nhiên mà vẫn đảm bảo tính riêng tư và an toàn.
Từ góc độ cảm xúc, VU House mang đến trải nghiệm sống chậm – điều ngày càng hiếm hoi trong đời sống hiện đại. Ngôi nhà không áp đặt một lối sống cố định, mà mở ra những khoảng trống để con người tự do cảm nhận và định hình nhịp sống của mình. Những buổi trưa yên ả, những cơn gió nhẹ, tiếng động mơ hồ của thiên nhiên xung quanh trở thành một phần của không gian sống, nuôi dưỡng cảm giác bình yên và thư thái.
Ở góc độ bền vững, VU House thể hiện tư duy thiết kế tiết chế và hợp lý. Việc tận dụng các giải pháp thụ động giúp giảm phụ thuộc vào thiết bị cơ học, tiết kiệm năng lượng và chi phí vận hành. Dù không phô trương các yếu tố công nghệ, công trình vẫn cho thấy sự quan tâm đến môi trường và điều kiện sống lâu dài của người sử dụng.
VU House không tìm cách trở thành một công trình nổi bật về hình thức, mà chọn cách lắng lại, hòa mình vào bối cảnh và đời sống địa phương. Chính sự khiêm nhường này tạo nên giá trị bền vững cho công trình. Ngôi nhà như một khoảng lặng giữa cái nắng miền Tây, nơi con người có thể tạm gác lại những lo toan để sống chậm hơn, sâu hơn và gần gũi hơn với thiên nhiên.
Nhìn rộng hơn, VU House là một gợi ý đáng suy ngẫm cho kiến trúc nhà ở tại vùng khí hậu nhiệt đới: thay vì chống lại điều kiện tự nhiên bằng những giải pháp tiêu tốn năng lượng, kiến trúc có thể lựa chọn cách thích nghi, lắng nghe và đồng hành cùng môi trường. Trong sự tĩnh tại và giản dị đó, không gian sống không chỉ đáp ứng nhu cầu vật chất, mà còn nuôi dưỡng đời sống tinh thần – điều cốt lõi làm nên giá trị lâu dài của một ngôi nhà.
Tên công trình: VU HOUSE
Địa chỉ: Vĩnh Long
Diện tích khu đất (m2): 100 m2
Diện tích xây dựng (m2): 75 m2
KTS chủ trì: Nguyễn Quang Hiếu
Đơn vị thiết kế: HQN Architects
Team thiết kế kiến trúc: Nguyễn Quang Hiếu, Hoàng Đức, Minh Võ, Ngọc Anh Thư
Đơn vị thi công:HQN Architects
Năm thiết kế: 2025
Nhiếp ảnh: Nam Võ