Kiến trúc sư Nguyễn Thanh Bảo Vương không chỉ là người thiết kế không gian – anh là người kể chuyện bằng vật liệu, ánh sáng và ký ức. Sinh ra ở Bình Định, lớn lên tại Kon Tum và đang làm việc tại Phú Yên, Bảo Vương mang trong mình nét văn hóa miền Trung đa sắc, sợi dây kết nối giữa thiên nhiên, con người và cội nguồn. Với anh, mỗi công trình là một cơ hội để giữ gìn hồn văn hóa bản địa mà vẫn chạm đến hơi thở đương đại.
Cội Rễ – Nguồn Cảm Hứng Kiến Trúc
Tuổi thơ của Bảo Vương gắn liền với vùng quê miền Trung: những mái nhà đất, mái ngói lấp mái, khung cửa gỗ, giếng nước và khoảng sân rợp bóng cây. Đó là ký ức sâu đậm – nơi anh nhận ra nhà không chỉ là nơi trú ẩn, mà là cội rễ văn hóa, là kho tàng tinh thần của cộng đồng. Đây cũng là động lực khiến anh theo nghề kiến trúc, để tạo ra các công trình “chạm đến cảm xúc”, nơi con người vừa được ở, vừa được nhớ.
Triết Lý Thiết Kế: Giao Thoa Bản Địa & Đương Đại
Trong suốt sự nghiệp, Bảo Vương kiên định với triết lý: “Kiến trúc phải bắt rễ từ bản địa, nhưng đồng thời cần vươn lên bằng ngôn ngữ đương đại”. Với anh, bản sắc văn hóa không phải một di sản tĩnh, mà là nguồn năng lượng sống – nó có thể được tái diễn giải bằng cách sử dụng vật liệu truyền thống, cách bố trí thông gió phù hợp khí hậu địa phương, hoặc việc tận dụng cảnh quan sẵn có.
Những công trình của anh không đơn thuần “giữ lại cái cũ” – mà biến nó thành một phần sống động của cuộc sống hiện tại. Nhờ vậy, mỗi dự án mang nét riêng, phản ánh tinh thần của vùng đất nơi nó tọa lạc.
Những Dự Án Tiêu Biểu: Ký Ức Gắn Liền Với Quê Hương
Làng Mắm Phú Yên: Đây là một trong những dự án tâm huyết nhất của Bảo Vương. Anh chọn cách bảo tồn các ngôi nhà cũ, mái ngói, vại chum, những chi tiết gần như bị bỏ quên, và tái hiện lại chúng bằng cách tiếp cận hiện đại. Đó là một “dòng chảy ký ức” – kiến trúc vừa mang vẻ hoài cổ, vừa đủ tiện nghi cho người ngày nay.
Anh chia sẻ rằng khó khăn lớn là cân bằng giữa bảo tồn và phát triển: làm sao để phục hồi mà không tạo cảm giác bảo tàng, mà vẫn thân thiện, hấp dẫn du khách. Niềm tin của anh được củng cố nhờ sự đồng lòng của cộng đồng địa phương, khi họ hiểu giá trị văn hóa của làng mắm nằm trong từng mái ngói, từng chum vại.
Sun Village: Dự án này nằm gần Làng Mắm, và Bảo Vương coi đây là “bảo tàng sống” của làng chài Phú Yên. Công trình kết hợp kiến trúc với thiên nhiên – cây bản địa, gió biển, cảnh quan làng nghề – để tạo ra một không gian vừa du lịch, vừa cộng đồng. Với Sun Village, anh mong muốn tạo ra một mô hình bền vững: không chỉ để nghỉ dưỡng, mà để con người kết nối với lịch sử, nghề truyền thống và nhau.
Kiến Trúc Như “Hộp Ký Ức”
Một câu nói mà Bảo Vương thường nhắc đến là: “Kiến trúc chính là chiếc hộp ký ức của cộng đồng.” Với anh, khi những công trình vật lý gắn liền với đời sống bị mất đi, ký ức cũng phai mờ rất nhanh. Kiến trúc vì vậy có trách nhiệm giữ lại những giá trị tinh thần – qua mái ngói, tường đất, khoảng sân hay cách bố trí không gian – để thế hệ sau vẫn có thể “nhìn thấy quá khứ”.
Thách Thức & Tầm Nhìn
Con đường kiến trúc của Bảo Vương không hề bằng phẳng. Việc bảo tồn vốn truyền thống trong bối cảnh nhu cầu du lịch, phát triển nhanh là một bài toán khó. Khi làm dự án như Làng Mắm, anh phải đối mặt với việc cân bằng kỳ vọng thương mại và giữ gìn văn hóa. Nhưng với anh, giá trị bền vững lâu dài mới là quan trọng: kiến trúc không chỉ để ở hoặc nghỉ dưỡng, mà cả để truyền cảm hứng và giữ gìn ký ức.
Trong tương lai, Bảo Vương mong muốn tiếp tục đi theo con đường thiết kế homestay, làng nghề, công trình cộng đồng… – những nơi có thể giữ được nét bản địa mà lại thích ứng với đời sống hiện đại. Anh kêu gọi các kiến trúc sư trẻ: “Hãy lắng nghe quê hương. Ý tưởng lớn không nhất thiết phải đến từ thành phố – đôi khi nó bắt nguồn từ những mái nhà nhỏ, từ gốc cây, từ những ký ức quê.”
Ý Nghĩa Với Cộng Đồng Kiến Trúc
Việc Bảo Vương được vinh danh tại Top 10 Awards không chỉ là ghi nhận cá nhân mà còn là minh chứng cho tầm quan trọng của kiến trúc bản địa trong bối cảnh đương đại. Đó là lời nhắc nhở rằng kiến trúc Việt Nam không cần “bắt chước quốc tế” để trở nên đẳng cấp – mà có thể mạnh lên từ chính cội nguồn văn hóa của mình.