Generali Stadium: Foster + Partners hé lộ thiết kế sân vận động mới thay thế biểu tượng San Siro tại Milan

Hai khán đài Curvas – trái tim của trải nghiệm bóng đá

Một đặc điểm quan trọng khác của Generali Stadium là hai khu khán đài cong ở phía Bắc và phía Nam, được gọi là “curvas”. Đây là nơi tập trung các cổ động viên của hai đội bóng, với khán đài phía Bắc dành cho Inter Milan và phía Nam dành cho AC Milan.

Thay vì đặt trọng tâm vào một hình ảnh kiến trúc mang tính biểu tượng ngay từ đầu, nhóm thiết kế bắt đầu bằng việc nghiên cứu trải nghiệm của người hâm mộ. Hai khán đài đối diện nhau, đưa các cổ động viên đến gần sân đấu và tạo nên sự tương tác trực tiếp giữa hai nhóm cổ động viên đối địch.

David Manica, nhà sáng lập Manica, cho biết mối quan hệ giữa hai bức tường cổ động viên – mỗi bên gắn với một câu lạc bộ lớn của thành phố – là nét đặc trưng riêng có của Milan, khó tìm thấy ở bất kỳ sân vận động nào khác trên thế giới. Chính đặc điểm này trở thành cơ sở để tổ chức toàn bộ không gian khán đài.

Thiết kế cũng kế thừa cấu trúc khán đài đặc trưng của San Siro, nhưng điều chỉnh để đưa khán giả đến gần mặt sân hơn. Hai đầu phía Bắc và phía Nam được nâng lên với độ dốc 37 độ, mỗi khu vực có sức chứa khoảng 11.700 người.

Theo Foster, hình dáng bên ngoài của công trình được định hình trực tiếp từ cấu trúc hai khán đài cong phía sau cầu môn. Đây là cách dự án tiếp nối đặc trưng không gian của San Siro, đồng thời cải thiện trải nghiệm quan sát và kết nối giữa khán giả với trận đấu.

Âm học được xem là yếu tố thiết kế chủ đạo

Bên cạnh tầm nhìn và khả năng kết nối cổ động viên, âm học cũng được xác định là một trong những yếu tố quan trọng ngay từ những bản phác thảo đầu tiên.

Hình học của khán đài được tính toán nhằm khuếch đại tiếng reo hò bên trong sân, giúp bầu không khí trận đấu trở nên sôi động hơn, đồng thời hạn chế âm thanh lan truyền ra khu vực xung quanh và giảm ô nhiễm tiếng ồn.

David Manica cho biết San Siro vốn nổi tiếng với bầu không khí cuồng nhiệt và âm thanh mạnh mẽ từ khán đài. Vì vậy, cách tốt nhất để tôn vinh di sản ấy là giữ lại tinh thần đó, đồng thời tăng cường hiệu quả âm học bằng giải pháp kiến trúc.

Thay vì xem âm thanh như một yếu tố bổ sung, nhóm thiết kế đưa âm học vào quá trình phát triển công trình ngay từ đầu. Mục tiêu là để tiếng hát và những tiếng hô cổ vũ cộng hưởng, tiếp nối lẫn nhau, tạo nên trải nghiệm mạnh mẽ hơn cho các cổ động viên Milan.

Hướng đến vận hành trung hòa carbon

Generali Stadium được định hướng trở thành công trình vận hành hoàn toàn bằng điện và trung hòa carbon trong quá trình sử dụng, đồng thời đặt mục tiêu đạt chứng nhận LEED Gold.

Mái sân vận động sẽ tích hợp hệ thống pin quang điện với tổng diện tích khoảng 27.500 m², góp phần khai thác năng lượng mặt trời phục vụ hoạt động của công trình.

Trong quá trình xây dựng, hệ thống bê tông đúc sẵn có hàm lượng carbon thấp sẽ được ứng dụng nhằm giảm lượng chất thải và rút ngắn thời gian thi công. Đây là một trong những giải pháp quan trọng trong chiến lược giảm tác động môi trường của dự án.

Ngoài phạm vi sân vận động, Generali Stadium còn nằm trong quy hoạch tổng thể rộng khoảng 281.000 m². Khu vực này sẽ kết hợp không gian công cộng, mảng xanh, khu vui chơi giải trí và các hoạt động thương mại, hướng đến việc hình thành một điểm đến đô thị đa chức năng.

Từ di sản San Siro đến công trình công cộng mới của Milan

Được kiến trúc sư Ulisse Stacchini thiết kế và xây dựng từ năm 1925, San Siro – còn có tên gọi Stadio Giuseppe Meazza – đã trải qua nhiều lần cải tạo trong gần một thế kỷ tồn tại. Diện mạo hiện nay của sân vận động về cơ bản được giữ nguyên kể từ World Cup 1990.

Khả năng phá dỡ San Siro bắt đầu được đặt ra từ năm 2019, khi AC Milan và Inter Milan công bố kế hoạch tìm kiếm một sân vận động mới. Sau đó, hai câu lạc bộ từng lựa chọn phương án thiết kế mang tên Cathedral của văn phòng kiến trúc Populous. Tuy nhiên, năm 2023, Ủy ban Di sản Văn hóa vùng Lombardy đã ngăn cản dự án do những giá trị văn hóa của công trình hiện hữu.

Việc bán San Siro cho hai câu lạc bộ, được Hội đồng thành phố Milan thông qua sau một phiên tranh luận kéo dài gần 12 giờ, đã mở đường cho kế hoạch thay thế sân vận động. Trước đó, hai đội bóng từng cân nhắc phương án xây dựng hai sân riêng biệt ở vùng ngoại ô thành phố.

Với Norman Foster, Generali Stadium còn mang ý nghĩa cá nhân, gắn liền với những trải nghiệm của ông trong thời gian học kiến trúc và khám phá Milan. Ông từng dành nhiều giờ đi bộ, quan sát và phác họa những không gian công cộng tiêu biểu của thành phố, từ tuyến phố lịch sử Galleria Vittorio Emanuele II đến các công trình như Torre Velasca và tháp Pirelli, đồng thời nghiên cứu những đóng góp tiên phong của kỹ sư Pier Luigi Nervi.

Nhịp điệu thẳng đứng của nhà thờ Duomo, sự rộng mở của các dãy hành lang có mái che và trải nghiệm không gian tại những quảng trường công cộng lớn đã trở thành nguồn cảm hứng cho thiết kế Generali Stadium. Foster kỳ vọng công trình sẽ không chỉ là nơi tổ chức các sự kiện thể thao mà còn trở thành một biểu tượng công cộng mới của Milan.

Bên cạnh dự án tại Italy, Foster + Partners cũng đang phát triển thiết kế sân vận động mới có sức chứa 100.000 chỗ ngồi cho câu lạc bộ Manchester United tại Anh. Công trình được định hình bởi một cấu trúc mái khổng lồ tựa chiếc lều, và được Norman Foster đánh giá là một trong những dự án thú vị nhất thế giới hiện nay.