top of page

Nghiên cứu yếu tố ngũ hành trong thiết kế nội thất nhà ở – Hướng dẫn sinh viên phát triển tư duy thiết kế ứng dụng

Ứng dụng yếu tố ngũ hành trong thiết kế nội thất không chỉ mang ý nghĩa văn hóa và phong thủy, mà còn là phương pháp hiệu quả giúp sinh viên hiểu sâu hơn về mối quan hệ giữa vật liệu, màu sắc và cảm xúc không gian. Nghiên cứu này mở ra hướng tiếp cận mới trong đào tạo thiết kế – kết nối lý thuyết, thực hành và tư duy sáng tạo ứng dụng.

Nghiên cứu yếu tố ngũ hành trong thiết kế nội thất nhà ở – Hướng dẫn sinh viên phát triển tư duy thiết kế ứng dụng

1. Vai trò của yếu tố ngũ hành trong đào tạo thiết kế nội thất

Trong quá trình giảng dạy đồ án, việc kết hợp lý thuyết với thực hành thông qua các tình huống thiết kế thực tiễn là phương pháp giúp sinh viên phát triển tư duy sáng tạo và năng lực ứng dụng.
Yếu tố ngũ hành – gồm Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ – khi được đưa vào đồ án nội thất, không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà còn là thông số thiết kế để sinh viên phân tích, lựa chọn vật liệu, màu sắc và bố cục không gian phù hợp với công năng, phong cách và bản mệnh gia chủ.

2. Ngũ hành – Cơ sở khoa học và cảm xúc cho không gian sống

Trong thiết kế nội thất, vật liệu không chỉ mang chức năng thẩm mỹ mà còn là ngôn ngữ biểu đạt cảm xúc. Việc hiểu và vận dụng ngũ hành giúp sinh viên:

Nhận biết tính tương sinh, tương khắc giữa các yếu tố vật liệu.

Xác định màu sắc chủ đạo theo mệnh và phương vị không gian.

Cân bằng năng lượng, ánh sáng và cảm xúc qua hình khối, chất liệu.

Ví dụ, trong phòng khách – trung tâm sinh khí của ngôi nhà, việc phối hợp đồ gỗ (Mộc) với kim loại sáng (Kim) hoặc thủy tinh trong suốt (Thủy) tạo nên sự tương hỗ hài hòa.
Trong phòng bếp, yếu tố Hỏa – Thổ thường được ưu tiên với tông màu ấm và vật liệu tự nhiên, mang lại cảm giác gắn kết và an toàn.

Nghiên cứu yếu tố ngũ hành trong thiết kế nội thất nhà ở – Hướng dẫn sinh viên phát triển tư duy thiết kế ứng dụng

3. Hướng dẫn sinh viên triển khai đồ án theo yếu tố ngũ hành

Để áp dụng hiệu quả trong học tập và thiết kế, người dạy cần giúp sinh viên tiếp cận yếu tố ngũ hành theo ba bước chính:

Bước 1. Nghiên cứu và xác định định hướng thiết kế

Xác định bản mệnh chủ nhà, mục tiêu công năng, và định hình phong cách không gian.

Bước 2. Phân tích mối quan hệ giữa vật liệu – màu sắc – năng lượng

Lựa chọn vật liệu phù hợp như gỗ, đá, kim loại, kính, gạch… kết hợp với màu sắc tương ứng từng hành để đảm bảo cân bằng cảm xúc và thị giác.

Bước 3. Thể hiện ý tưởng qua bản vẽ và mô hình thiết kế

Sinh viên cần trình bày được mối quan hệ giữa ngũ hành và vật liệu nội thất trong bản phác thảo, phối cảnh hoặc bài trình bày – thể hiện được tư duy logic, sáng tạo và cảm xúc cá nhân trong bố cục không gian.

Nghiên cứu yếu tố ngũ hành trong thiết kế nội thất nhà ở – Hướng dẫn sinh viên phát triển tư duy thiết kế ứng dụng

4. Tiêu chí hướng dẫn và đánh giá trong học phần

Việc đưa yếu tố ngũ hành vào giảng dạy giúp sinh viên chủ động phân tích – đề xuất – kiểm chứng.
Ba nguyên tắc cơ bản trong hướng dẫn gồm:

Nguyên tắc 1: Xác định “vị trí chỉ huy” – điểm trọng tâm trong bố trí không gian nội thất.

Nguyên tắc 2: Bố trí nội thất theo dòng lưu thông khí tự nhiên, đảm bảo ánh sáng và thông gió.

Nguyên tắc 3: Tạo sự cân bằng về hình khối, màu sắc, năng lượng, mang lại cảm giác an lành cho người sử dụng.

Việc nghiên cứu và ứng dụng ngũ hành trong đồ án thiết kế nội thất nhà ở không chỉ giúp sinh viên mở rộng tư duy thiết kế, mà còn kết nối sâu sắc giữa văn hóa – tâm lý – thẩm mỹ.
Đây là cách để người học phát triển năng lực toàn diện, biến mỗi đồ án không chỉ là bài tập kỹ thuật mà là một tác phẩm thiết kế mang linh hồn và giá trị nhân văn.

Tuyết Hân
bottom of page