Triển lãm Wes Anderson tại Bảo tàng Thiết kế tôn vinh sự tỉ mỉ tuyệt đối
Triển lãm Wes Anderson: The Archives tại Bảo tàng Thiết kế London là cuộc hành trình khám phá thế giới điện ảnh đầy tinh tế và tỉ mỉ của đạo diễn Mỹ Wes Anderson. Từ áo choàng Fendi của Margot Tenenbaum trong The Royal Tenenbaums, bộ vali Louis Vuitton trong The Darjeeling Limited, đến những con rối stop-motion sống động của Fantastic Mr Fox, mỗi món đạo cụ, trang phục, và mô hình đều được ông chăm chút như một tác phẩm nghệ thuật.
Triển lãm Wes Anderson tại Bảo tàng Thiết kế tôn vinh sự tỉ mỉ tuyệt đối
Chiếc áo choàng lông chồn Fendi của Margot Tenenbaum là một trong những món đồ dễ nhận biết nhất trong lịch sử điện ảnh hiện đại. Xuất hiện trên Gwyneth Paltrow trong bộ phim kinh điển The Royal Tenenbaums (2001), chiếc áo nay được trưng bày trong triển lãm Wes Anderson tại Bảo tàng Thiết kế ở London. Triển lãm còn giới thiệu bộ vali Louis Vuitton được đặt riêng, trang trí bằng những con vật safari tí hon, xuất hiện trong The Darjeeling Limited (2007). Ở một không gian khác, một con rối cỡ nhỏ dùng để tạo hình nhân vật chính trong phim hoạt hình stop-motion Fantastic Mr Fox (2009) của George Clooney cũng được trưng bày. Đây là một cuộc triển lãm toàn diện, ca ngợi nghệ thuật làm phim thủ công, như một liều thuốc tinh thần giữa thời đại CGI và AI.
Đội ngũ phụ trách triển lãm được quyền truy cập toàn bộ kho lưu trữ phong phú của Wes Anderson, từ đó tạo ra các tiểu cảnh cho từng bộ phim, sắp xếp theo trình tự thời gian. “Có quá nhiều khía cạnh trong công việc của ông ấy gắn liền với thiết kế và kiến trúc,” Johanna Agerman Ross – người đồng tổ chức triển lãm cùng Matthieu Orléan và Lucia Savi, hợp tác với La Cinémathèque Française – chia sẻ. “Với vai trò là một bảo tàng thiết kế, chúng tôi muốn làm nổi bật yếu tố này trong toàn bộ triển lãm.”
Sự tinh tế trong các chi tiết của phim Anderson hiện rõ trong từng món đồ. Trang phục được làm từ lông và vải cao cấp, tạo kết cấu và cá tính riêng cho từng nhân vật. Bộ đồng phục Trại Sinh của cậu bé 12 tuổi Sam (Jared Gilman) trong Moonrise Kingdom (2012) được mặc một cách tự nhiên, ống tay áo xắn lên, phụ kiện giản dị, đúng kiểu một đứa trẻ – đặc biệt là một nhân vật nghịch ngợm – sẽ tự mặc. Trong khi đó, nhân vật Willem Defoe trong The Grand Budapest Hotel (2014) được khắc họa đáng sợ và sống động nhờ bộ đồ da may đo và găng tay đeo khớp. Bộ đồ nhung nhỏ xíu của Mr Fox không chỉ do người điều khiển rối làm mà còn được nhà may Scabal thiết kế riêng.
Các đạo cụ cũng mang sức gợi hình mạnh mẽ. Trong khi nhiều phim chỉ dùng đạo cụ để xây dựng bối cảnh, Anderson chú trọng đến từng chi tiết, đôi khi đến mức ám ảnh. Những cuốn sách dành cho thanh thiếu niên trong Moonrise Kingdom được thiết kế hoàn toàn mới, từ cốt truyện đến bìa, khiến chúng trông thật như ngoài đời. Triển lãm còn trưng bày bản sao thu nhỏ cuốn Fantastic Mr Fox mà Anderson từng đọc khi còn nhỏ. Hai phim stop-motion nổi tiếng của ông – Fantastic Mr Fox và Isle of Dogs (2018) – được phân tích kỹ lưỡng, từ cấu trúc bên trong đến từng chuyển động khuôn mặt và bộ lông, tạo cảm giác sống động và chân thực.
Triển lãm khắc họa Wes Anderson vừa tỉ mỉ vừa tinh nghịch, không bỏ qua bất kỳ chi tiết nào nếu có thể tạo ra hình thức biểu đạt nguyên bản. “Tôi nghĩ ông ấy càng ngày càng chú trọng đến việc đặt hàng các vật dụng riêng,” Agerman Ross nhận xét. “Trong phim đầu tay Bottle Rocket (1996), ông ấy đặt một số thứ nhưng đều trả lại kho đạo cụ. Đến Rushmore (1998), ông quyết định giữ lại tất cả vì khi cần quay lại cảnh cũ, đạo cụ đã không còn. Đó là bước khởi đầu cho kho lưu trữ, và tôi nghĩ ông ấy bắt đầu thấy thú vị khi đặt hàng riêng.”
Triển lãm cũng cho thấy quá trình sáng tạo của Anderson tiến triển từ những thử nghiệm stop-motion vui nhộn trong The Life Aquatic with Steve Zissou (2004) đến công trình gần đây Asteroid City (2023), kết hợp live-action và thiết kế sáng tạo. “Đây là điểm cao trào của tất cả kỹ thuật mà ông ấy sử dụng – từ rối, mô hình thu nhỏ, đạo cụ đến trang phục gốc,” Agerman Ross nói.
Hiện tại, Anderson đã đạt đến mức độ trong sự nghiệp mà ông được tự do thực hiện những ý tưởng táo bạo nhất. Agerman Ross hy vọng triển lãm sẽ khơi gợi cơ hội sáng tạo còn tồn tại trong ngành điện ảnh: “Làm phim là quá trình hợp tác sâu sắc. Thế giới thiết kế rất rộng lớn và phim là một vũ trụ riêng; chúng tôi hy vọng giới trẻ sẽ thấy hứng thú. Làm thế nào để trở thành thợ làm rối hay thiết kế bối cảnh? Khi thấy những vai trò này được hiện thực hóa qua các vật thể, họ sẽ hiểu rõ hơn về công việc đó.”
